
局米旁大师教言集MP140亲友书疏.白莲鬘
8-5-1a
亲友书疏.白莲鬘
名义
༄༅། །བཤེས་སྤྲིང་གི་མཆན་འགྲེལ་པདྨ་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
8-5-1b
ཨོཾ་སྭ་སྟི། མཁྱེན་རབ་རལ་གྲི་འབར་བའི་གཟི་འོད་ཀྱིས། །ཀུན་རྨོངས་མུན་པའི་འཁྲི་ཤིང་དྲུང་ཕྱུངས་ནས། །མཁྱེན་གཉིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་སྦྱིན་མཛད་པ། །བླ་མ་འཇམ་མགོན་སྨྲ་བའི་སེང་གེས་སྐྱོངས། །ཐུབ་གསུང་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་དགོངས་པའི་དོན། །ཇི་བཞིན་འགྲེལ་མཁས་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུའི། །ལེགས་བཤད་བཤེས་སྤྲིང་མཆན་འགྲེལ་པད་དཀར་ཕྲེང་། །བླ་མའི་གསུང་བཞིན་སྤེལ་འདི་དགའ་བས་ལོངས། །དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་འདི་ཉིད་འཆད་པ་ལ། མཚན་གྱི་དོན། འགྱུར་ཕྱག །གཞུང་
8-5-2a
དོན། མཇུག་དོན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱ༷་གར༷་སྐ༷ད་དུ༷། སུ༷་ཧྲི༷་ད༷་ལེ༷་ཁ༷། བོ༷ད་སྐ༷ད་དུ༷། བཤེ༷ས་པ༷འི་སྟེ་མཛའ་བོ་རྒྱལ་བུ་བདེ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་དངོས་སུ་མ་ཕྲད་པར་སྤྲིང་བས་ན་སྤྲི༷ང་ཡི༷ག་གོ།
译敬
གཉིས་པ་ནི། ཉེས་པའི་ཟུག་ངུ་ཀུན་དང་བྲལ་བས་འཇ༷མ་ཞིང་དོན་གཉིས་ཀྱི་དཔ༷ལ་དང་ལྡན་པ་སྐུ་བགྲེས་རྒུད་མེད་པས་གཞོ༷ན་ནུ༷ར་གྱུ༷ར་པ༷་དེ་ལ༷་ཕྱག༷་འཚལ་ལོ༷་ཞེས་ལོ་ཙཱ་བས་བཀོད་པའོ། །
正文
གསུམ་པ་ལ། ཐོག་མར་དགེ་བ་ཀླད་ཀྱི་དོན། །བར་དུ་དགེ་བ་གཞུང་གི་དོན། །ཐ་མར་དགེ་བ་མཇུག་ཀུན་གི་དོན་དང་གསུམ་ལས།
胜译前义
དང་པོ་ལ། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བའི་སྒོ་
8-5-2b
ནས་ཉན་པར་བསྐུལ་བ། ཁེངས་སྐྱུང་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་རིགས་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་གྱི་རང༷་བཞི༷ན་དགེ༷་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་སྣོད་དུ་འོ༷ས་པ་ཞེས་བོས་ནས་གཞུང་མཛད་པ་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་བདག༷་གི༷ས་ནི༷། དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པའི་བདེ༷་བར༷་གཤེ༷གས་པའི༷་གསུང༷་གིས་བསྙ༷ད་པའི་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་དོན། ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་བསོ༷ད་ན༷མས་ལ་འདུན༷་པའི་སླ༷ད་དུ་སྡེབ་སྦྱོར་འཕ༷གས་པ༷འི་དབྱང༷ས་དང་ལྡན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི༷་དག༷ ཅུང༷་ཟ༷ད་ཅི༷ག་བསྡེ༷བས་པ་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་གས༷ན་པའི༷་རི༷གས་སོ་ཕྱི་མ་ལ་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ཁེངས་སྐྱུང་བ་དང་། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཁེངས་སྐྱུང་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དཔེ་ཇི༷་ལྟ༷ར་བདེ༷་གཤེ༷གས་ཀྱི་སྐུ༷་གཟུ༷གས་རྒྱུ་དམན་པ་ཤིང༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་། བགྱིས༷་པ༷་རྣམ་པ་སྒྲོས་གཙང་མིན་ཅི༷་འདྲ༷འ༷ང་རུང༷་སྟེ༷་མཁས༷་པས༷་སྤྱི་བོར་མཆོ༷ད་པ། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་བད༷ག་གི༷་སྙན༷་ངག༷་འདི༷་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་སོགས་ང༷ན་ན་ཡ༷ང་། ཟབ་མོའི་ད༷མ་ཆོས༷་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་བརྟེན༷་སླ༷ད་སྨད༷་པར་མི༷་བགྱི༷་སྟེ་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་པ་ངང་གིས་བསྡམས་པའི་ཐུབ༷་པ༷་ཆེ༷ན་པོ༷འི་བཀ༷འ་ནི༷་ཐོག་ཐ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བ་སྙན༷་དགུ༷་སྟེ་མང་པོ་
8-5-3a
ཞིག༷་གི་དོན། ཁྱེད༷་རང་ཉིད་ཀྱི༷་ཐུ༷གས་སུ༷་ལྟ༷་ཡ༷ང་སྟེ་སྔར་ནས་ཆུད༷་མོ༷ད་ཀྱི༷། འོན་ཀྱང་དཔེར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་དཀར་བ་རྡོ༷་ཐལ༷་ལ༷ས་བགྱིས༷་པའི་དཀར་རྩི་སོགས་ལ་རྐྱེན་དགུང༷་ཟླ༷འི་འོ༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷། སྔར་ལས་ཀྱང་ཆེ༷ས་དཀ༷ར་ཉི༷ད་དུ༷་ཅི༷་སྟེ༷་མི༷་བགྱིད༷་དེ་བགྱིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལ༷གས་སོ། །
胜着本文义
གཉིས་པ་གཞུང་དོན་ལ། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་དད་པ་བཤད་པ་དང་། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་གཉིས།
说增上生与解脱道所依信心
དང་པོ་ལ། གང་ལ་དད་པར་བྱ་བའི་གཞི་སངས་རྒྱས་སོགས་རྗེས་དྲན་དྲུག་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྗེས་དྲན་ཕྱི་མ་གསུམ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
略说随念所信境佛宝等
དང་པོ། བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ༷་བས༷་སང༷ས་རྒྱས༷་དང་ཆོས༷་དང༷་དགེ༷་འདུན༷་དང༷་། གཏོང༷་བ་དང༷་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་ལྷ༷་རྗེས༷་སུ་དྲ༷ན་པ༷་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག༷། རབ༷་ཏུ༷་བཀ༷འ་སྩལ༷་པ་དེ༷་དག༷་སོ༷་སོ༷་ཡི༷་སྟེ། སངས་རྒྱས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ། ཆོས་བདེན་གཉིས་མ་ནོར་པ། དགེ་འདུན་རིག་གྲོལ་གཉིས་ལྡན། གཏོང་བ་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི། ལྷ་ནི་རང་གི་དཔང་པོའམ་མངོན་མཐོའི་ཆོས་ཉམས་སུ་བླང་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་སྟེ། ཡོ༷ན་ཏན༷་གྱི་ཚོག༷ས་ཀྱི༷་རྗེས༷་སུ༷་དྲ༷ན་པར༷་བགྱི༷འོ། །
广说随念后三
གཉིས་པ་ལ། ལྷ་རྗེས་དྲན།
8-5-3b
གཏོང་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་དྲན་གསུམ། དང་པོ། དགེ༷་བའི༷་ལ༷ས་བདུན་དང་ལ༷མ་གསུམ་སྟེ་བཅུ༷་པོ༷་ཡང་ནི་ལུས༷་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་ལེན་འདོད་ལོག་སྤོང་བ་གསུམ་དང༷་ནི༷། ང༷ག་གིས་རྫུན་ཕྲ་མ་ཚིག་རྩུབ་ངག་འཁྱལ་སྤོང་བ་སྟེ་བཞི་དང༷་ཡི༷ད་ཀྱིས༷་བརྣབ་སེམས་ཀུན་གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་སྤོང་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རྟ༷ག་ཏུ༷་བསྟེན༷་པར་བགྱི༷་ཞི༷ང་། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མིན་ཡང་དབང་པོའི་མཐུ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཆང༷་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ༷ས་ལ༷ས་ལྡོག༷་པར་མཛད་པ་དང་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་གཞན་ལ་མི་གནོད་ཅིང་བག་མེད་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བའི་དགེ༷་བ༷་ཡི༷། འཚོ༷་བ༷་ལ༷་ཡ༷ང་མངོ༷ན་པར༷་དགྱེས༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །དེས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷ་ཡི་གནས་འཐོབ་བོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལོང༷ས་སྤྱོ༷ད་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པས་གཡོ༷་བ༷་ཡིད་བརྟན་གྱི་སྙིང༷་པོ༷་མེ༷ད་ཅིང་ཇི་ཙམ་འབྱོར་ཡང་ངོམ་མི་ཤེས་པར་མཁྱེན༷་ན༷ས། ཡུལ་ཡོན་ཏན་ཅན་དགེ༷་སློང༷་དང་བྲ༷མ་ཟེ༷་སྡུག་བསྔལ་ཅན་བཀྲེ༷ན་པ་སོགས་དང༷་ཕན་འདོགས་པའི་བཤེས༷་རྣམ༷ས་ལ༷། མ་དག་པའི་སྦྱིན་པ་སྤངས་སྟེ་བསམ་པ་དང་དངོས་པོ་དག་པའི་སྦྱིན༷་པ༷་ཚུ༷ལ་བཞི༷ན་དུ་སྩལ༷་བར་བགྱི༷འོ་དེའི་དགོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ༷། སྦྱིན༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་པའི༷་གཉེན༷་མཆོག༷་ཏུ་གྱུར་པ་མ༷་མཆི༷ས་སོ༷། །གསུམ་པ། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་ལ་འཆལ་
8-5-4a
ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བས་མ༷་ཉམ༷ས་པ་དང་འཆལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་རྫོགས་པས་མོ༷ད་མི༷་དམའ༷་སྟེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཞི་བར་གཞོལ་བ་ལམ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དང་མ༷་འདྲེ༷ས་པ་དང་འཆལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་སློང་ངན་པ་སོགས་ཀྱིས་མ༷་སྦགས་པ༷་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག༷་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་དག་བསྟེན༷་པར༷་མཛོད༷་ཅིག །ཁྲིམ༷ས་ནི༷་རྒྱུ༷་བ་མི་སོགས་དང༷་མི༷་རྒྱུ༷་བ་རི་དང་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གཞི་ས༷་ཡིན་པ་བཞི༷ན་དུ༷། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཀུན༷་གྱི༷་གཞི༷་རྟེན༷་ལག༷ས་པར༷་ཏེ་ཡིན་པར་གསུང༷ས་སོ། །
道定义
གཉིས་པ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དེ་དག་གི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་དབུགས་དབྱུང་བ་གསུམ།
略说
དང་པོ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྦྱིན༷་པ་དང༷་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་བཟོ༷ད་པ་དང་བརྩོན༷་འགྲུས་དང་བས༷མ་གཏན༷་ད༷ང་། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་ཤེས༷་ར༷བ་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་བ་གཞལ༷་དུ་མེ༷ད་པ་དང་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པས་ཕ༷་རོ༷ལ་ཕྱིན༷་པ་སྟེ། འདི༷་དག༷་རང་རྒྱུད་དུ་རྒྱས༷་པར་མཛོ༷ད་ལ་སྲི༷ད༷་པ༷འི་རྒྱ༷་མཚོ༷་ཡི༷། ཕ༷་རོ༷ལ་དུ་ཕྱིན༷་པ༷་རྒྱལ༷་བའི༷་དབ༷ང་པོ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །
广说
གཉིས་པ་ལ། སྦྱིན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། 
8-5-4b
བསམ་གཏན། ཤེས་རབ་དྲུག་ལས།
布施
དང་པོ་ནི། གང༷་ལ༷་ཕ༷་དང༷་མ༷་དག༷་བཀུར་སྟིས་མཆོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་པའི༷། རིག༷ས་དེ༷་ཚངས༷་པ་དང་བཅས༷་སློབ༷་དཔོན༷་དང་བཅས༷་པ༷འ༷ང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོད་འོས་སུ་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ༷གས་པས། དེ༷་དག༷་ལ༷་མཆོ༷ད་པས་ཚེ་འདིར་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་དྲིན་གཟོ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་གྲ༷གས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་དང༷་། སླ༷ད་མ༷་སྟེ་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ༷་ཡ༷ང་མཐོ༷་རི༷ས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བ༷་ལ༷གས།
持戒
གཉིས་པ་ལ་བཞི། བསྲུང་བྱ་ཚུལ་ཁྲིམས། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་པ། མཐུན་ཕྱོགས་བག་ཡོད་བསྒྲུབ་པ། བག་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་དཔེས་ཀུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་ལ་འཚེ༷་བ་སྟེ་རྒྱུ་མིང་གིས་སྨོས་པ་སྲོག་གཅོད་པ་དང༷་ཆོམ༷་རྐུན༷་ཏེ་མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་དང་འཁྲིག༷་པ༷་སྟེ་གཡེམ་དང་བརྫུ༷ན་སྤང་བ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞི་དང༷་ནི༷། བག་ཡོད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཆ༷ང་སྤང་བ་དང༷་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ནི་དུས༷་མི༷ན་པར་ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟ༷ས་ལ༷་ཆག༷ས་པ༷་སྟེ་ཟ་བ་དང༷་། མལ༷་སྟན༷་མཐོ༷་ལ༷་དག༷འ་བ་དང༷་ངག་གི་གླུ༷་དག༷་དང༷་། ལུས་ཀྱི་ག༷ར་དང༷་ཕྲེང༷་བའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་རྒྱན་དུ་མ་རྣམས་རྣམ༷་པར་སྤོང༷་ཞིང༷་། སྔོན་གྱི་འཕགས་པ་ད༷གྲ་བཅོ༷མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བའི་རྗེ༷ས་སུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷། ཡ༷ན་ལག༷་བ༷རྒྱད་པོ༷་འདི༷་དག༷་དང༷་ལྡ༷ན་
8-5-5a
ན༷། གསོ༷་སྦྱོང༷་ཞེས་བྱ་ལ་དེས་འདོ༷ད་པ་ན་སྤྱོ༷ད་པའི་ལྷ༷་ཡི་ལུས༷་ཡི༷ད་དུ་འོང༷་བ༷་དེ། རྟེན་མ་ནིང་སོགས་ལ་མི་སྐྱེ་བས་སྐྱེས༷་པ༷་དང་བུ༷ད་མེ༷ད་དག༷་ལ༷་སྩོལ༷་བའམ་སྦྱིན་པར༷་བགྱིད༷་དོ། །གཉིས་པ། དངོས་པོ་གཏོང་མི་འདོད་པའི་སེ༷ར་སྣ༷་རང་གི་ཉེས་པ་བཅབ་པའི་གཡོ༷་ཡོན་ཏན་ཡོད་པའི་ཟོབ་སྟོན་པ་སྒྱུ༷་བདག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་བུད་མེད་ལ་འཁྲིགས་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆ༷གས་པ་དང༷་བླང་དོར་ཅི་ལའང་མི་འཇུག་པའི་སྙོམ༷་ལ༷ས་དང༷་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་ལྡན་པ་ལ་ལྡན་ནོ་སྙམ་པ་མངོ༷ན་པའི༷་ང༷་རྒྱལ༷་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་འདོ༷ད་ཆག༷ས་མི་འོང་བ་ལ་ཞེ༷་སྡ༷ང་ད༷ང་། རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་སོགས་རི༷གས་དང༷་གཟུ༷གས་མཛེས་པ་དང༷་ཕྱི་ནང་གི་རིག་པ་མང་དུ་ཐོས༷་པ༷་དང་ལང༷་ཚོ༷་གཞོན་པ་དང༷་། དབ༷ང་ཐང༷་ངམ་མངའ་ཐང་ཆེ༷་བས༷་རྒྱག༷ས་པ༷་སྟེ་རང་གི་ཆོས་དེ་དག་ལ་བསམ་སྟེ་ཆགས་ཤིང་རོ་མྱང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ཉིད་དགྲ༷་བཞི༷ན་དུ་གཟིག༷ས་ཤིག །གསུམ་པ། དགེ་ཆོས་སྒོམ་ཞིང་ཟག་བཅས་ལས་སེམས་སྲུང་པའི་བག༷་ཡོ༷ད་པ་ནི་བདུ༷ད་རྩིའི༷་གན༷ས་མི་འཆི་བ་ཏེ༷་མྱང་འདས་དང་བག༷་མེ༷ད་པ༷་ནི། འཁོར་བ་འཆི༷་བའི༷་གན༷ས་སུ༷་ཐུབ༷་པས༷་བཀ༷འ་སྩལ༷་ཏེ༷། མདོ་ལས། བག་ཡོད་བདུད་རྩིའི་གནས་ཡིན་ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་འཆི་
8-5-5b
བའི་གནས། །བག་ཡོད་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འཆི། །ཞེས་སོ། །དེ༷་བས༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་དགེ༷་བའི་ཆོས༷་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ༷་བའི་སླ༷ད་དུ༷། དགེ་བ་ལ་གུས༷་པས༷་རྟ༷ག་ཏུ༷་བ༷ག་ད༷ང་བཅས༷་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །བཞི་པ། གང་ཟག་ག༷ང་ཞི༷ག་སྔོ༷ན་ཆ༷ད་བག༷་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷་ལ༷། ཕྱིས༷་ན༷ས་བག༷་དང༷་ལྡ༷ན་པར༷་གྱུར༷་པ་དེ༷་ཡ༷ང་ནི། དཔེར་ན་ཟླ༷་བ༷་སྤྲིན༷་དང་བྲལ༷་བ་ལྟ༷་བུར༷་རྣམ༷་པར་མཛེ༷ས་པ་ཡིན་ཏེ༷། ཆགས་ཅན་གཅུང་དགའ༷་བོ༷་དང་གཏི་མུག་ཅན་ལོག་པའི་བཤེས་ཀྱིས་བསླུས་པ་སོ༷ར་ཕྲེ༷ང་ཅན་གྱིས་མི་དགུ་བརྒྱ་གོ་དགུ་བསད་པ་དང་ཞེ་སྡང་ཅན་མཐོ༷ང་ལྡན༷་ཏེ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་སྡིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ་རང་གི་ཕ་བསད་པ་དང་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀ་ཅན་བདེ༷་བྱེ༷ད་ཀྱིས་གཞན་ལ་གཡེམ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མ་བསད་པ་དག་ཀྱང་ཕྱིས་གཉེན་པོའི་ཆོས་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པས་སྔ་མ་གཉིས་དགྲ་བཅོམ་དང་བར་མ་བྱང་སེམས་ཐ་མ་ལྷར་སྐྱེས་ནས་བདེན་པ་མཐོང་བ་བཞི༷ན་ནོ། །
忍
གསུམ་པ་བཟོད་པ་ལའང་ཀུན་བཞི། རྒྱུ་ཁོང་ཁྲོ་སྤང་པར་གདམས་པ། འབྲས་བུ་འཁོན་འཛིན་སྤང་བ། ཞར་ལ་གཞི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་ཚིག་རྩུབ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། འདི༷་ལྟར༷་བཟོ༷ད་པ་དང་མཚུ༷ངས་པའི་དཀ༷འ་ཐུབ༷་གཞན་མ༷་
8-5-6a
མཆིས༷་པས༷། ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་དང་པོ་ནས་ཁྲོ༷་བའི༷་གོ༷་སྐབ༷ས་དབྱེ༷་བར་མི༷་བགྱི༷་སྟེ། ཁྲོ༷་བ༷་སྤོང༷ས་པ༷ས་འབྲས་བུ་ཕྱིར༷་མི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད། འ༷ཐོབ་པར༷་འགྱུར༷་པར༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས་ཞལ༷་གྱིས༷་བཞེ༷ས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྲོ་བ་སྤོངས་ཤིག་དང་། ཁྱོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གཉའ་འོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། བདག༷་ནི༷་ཕ་རོལ་པོ་འདི༷ས་དངོས་སུ་ཚིག་ངན་པས་སྤྱོས༷་ལྐོག་ཏུ་འདི༷ས་གཏག༷་སྟེ་སྐྱོན་གྱིས་ངན་བྱས་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ༷མ་པར༷་བྱས༷་སོ། །འདི༷་ཡི༷ས་བད༷ག་གི༷་ནོ༷ར་ཕྲོག༷ས་པར་གྱུར༷་ཏོ༷་ཞེས༷། སྔར་གྱི་ཁོ༷ན་དུ༷་འཛིན༷་པའི༷་སེམས་ཀྱིས་ལུས་ངག་གི་འཁྲུག༷ས་ལོང༷་རྣམ༷ས་སྐྱེད༷་དེ༷། ཁོན༷་འཛི༷ན་དེ་རྣམ༷་པར་སྤང༷ས་ན་སེམས་ལ་ཟུག་ངུ་དང་བྲལ་བས་བདེ༷་བར༷་གཉི༷ད་ཀྱིས༷་ལོ༷ག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ། འགྲོ་བའི་སེམ༷ས་ཀྱི་ཚུལ་ནི༷་ཆུ་དང༷་ས༷་དང༷་རྡོ༷་བ༷་ལ༷། རི༷་མོར༷་བྲིས༷་པ༷་དེ༷་འདྲ༷ར་མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་ཁྱད་པར་རི༷ག་པ༷ར་བགྱི༷འོ། །དེའི༷་ནང༷་ནས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་ཅ༷ན་གྱི་སེམས་ལ༷་དང༷་པོ༷་ཆུ་ལ་རི་མོ་ལྟ་བུ་ནི༷། མཆོ༷ག་སྟེ༷་ཆོས༷་ལ་འཇུག་པར་འདོ༷ད་པའི་དགེ་སེམས་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི་ཐ༷་མ༷་སྟེ་རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་མཆོག་ལ༷གས་སོ་
8-5-6b
བཞི་པ། རྒྱལ༷་བ༷ས་མཐུན་པར་སྨྲས་པས་སྙིང༷་ལ༷་འབ༷བ་པ་དང༷་དོན་ཇི་བཞིན་སྨྲ་བ་བདེ༷ན་པ༷་དང༷་། མི་མཐུན་པའམ་མི་ཤེས་པས་ལོག༷་པར༷་སྨྲ༷་བ་དང་ལྡན༷་པ་སྟེ་སྐྱེས༷་བུ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཚིག་ནི༷་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། སྦྲ༷ང་རྩི༷་ལྟ་བུ་དང་མེ༷་ཏོ༷ག་ལྟ་བུ་དང་མི༷་གཙང༷་ལྟ༷་བུའི༷་ཚིག༷་ཅེས། རྣམ༷་པ་གསུམ༷་དུ་ཕྱེ་སྟེ་བཀའ༷་སྩལ༷་པ་དེ༷་ལ༷ས། ཐ༷་མ༷་ནི་སྤང༷་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
精进
བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་ལ། གང་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་གཞི་དང་། བསམ་སྦྱོར་དག་པར་མཚུངས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། སྣང༷་ནས༷་སྣང༷་བའི༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་སྟེ་འགྲོ་བ་འདིར་ཡང་བདེ་ལ་ཕྱི་མར་ཡང་བདེ་བ་དང་མུན༷་པ༷་ན༷ས། མུན༷་པའི༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་སྟེ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྱི་མར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སྣང༷་ནས༷་མུན༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་སྟེ་འདིར་བདེ་ལ་ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མུན༷་ནས༷་སྣང༷་བའི༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་འདིར་སྡུག་ཀྱང་ཕྱི་མར་བདེ་བར་འགྲོ་བའི་ག༷ང་ཟ༷ག་ནི༷། བཞི༷་སྟེ༷་དེ༷་དག༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནང་ནས་དང༷་པོ༷ར་ཏེ་བདེ་ནས་བདེ་བར་བགྲོད་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ། མི༷་ནི༷་ཨ༷་མྲ༷འི་འབྲས༷་བུ་བཞི༷ན་དུ་ཕྱི་ནང་སྨིན་མ་སྨིན་གྱི་མུ་བཞི་ཡོད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ནང་མ༷་སྨིན་ལ༷། ཕྱི་ནས་ལྟས་ན་སྨིན༷་པ༷་དང༷་འདྲ༷་བ་དང་ནང་སྨིན༷་ལ༷་ཕྱི་མ༷་སྨིན༷་པ་འདྲ༷་བ་དང་། ནང་མ༷་སྨིན༷་
8-5-7a
ལ་ཕྱི་ཡང་མ༷་སྨིན༷་པ༷ར་སྣང༷་བ་དང་ནང་སྨིན༷་པ་ལ༷་ནི༷། ཕྱི་ཡང་སྨིན༷་པ༷ར་སྣང་ཞེས༷་བགྱི༷་བ༷་དང་འདྲ༷ར་ཤེས་པའམ་རྟོག༷ས་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །
禅定
ལྔ་པ་བསམ་གཏན་ལ། སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི། ཀུན་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་གསུམ་ལས།
前行
དང་པོ་ལ་གཉིས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་སྤང་བ་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་ཚད་མེད་བཞི་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཡུལ་གྱིས་གཡེང་བ།ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གཡེང་བ། ནོར་གྱིས་གཡེང་བ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་གཡེང་བ་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། ནང་གི་འདུ་ཤེས་སྒྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྡམ་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཆགས་པ་སྤང་བ་གཉིས། དེའི་དང་པོ་ལའང་བཞི་སྟེ། གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལས་དབང་པོ་བསྲུང་བར་གདམས་པ། འདོད་པ་གཞན་ལས་དབང་པོ་བསྲུང་བར་གདམས་པ། དབང་པོ་མ་བསྡམ་པའི་སྐྱོན། དབང་པོ་བསྡམས་ཐུབ་པ་ལ་བསྔགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞ༷ན་གྱི༷་ཆུང༷་མ༷་ལ་ཆེད་དུ་མི༷་ལྟ༷་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ༷ང་ན༷་ཡ༷ང་། ན༷་ཚོད༷་མཐུན༷་པར༷་རང་ལས་ཆེ་ན་མ༷་དང༷་ཆུང་ན་བུ༷་མོ༷་དང༷་། མཉམ་ན་སྲིང༷་མོ༷འི་འདུ༷་ཤེས༷་བསྐྱེ༷ད་པར་བགྱི༷་ཡི་ཆགས་པར་མི་བྱ་ཞིང་གལ་ཏེ་ཆ༷གས་པར་གྱུར༷་ན༷། དེ་དག་གི་ལུས་མི༷་གཙང༷་བ་ཉི༷ད་དུ༷་ཡང༷་དག༷་པར་བས༷མ་པར༷་བགྱི༷འོ། །གཉིས་
8-5-7b
པ། སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་གཡོ༷་བའི༷་སེ༷མས་ནི༷་ཐོས༷་པ་དང་མཚུང༷ས་པར་བསྲུང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བུ༷་ལྟ་བུ༷ར་དང་། གཏེར༷་བ༷ཞིན་དུ་དང་སྲོག༷་དང༷་འདྲ༷་པར༷་བསྲུ༷ང་བར་བགྱི༷་སྟེ༷། དེ་ལ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་ཐོས་པའི་དོན་བསྒྲིམས་ཏེ་མ་ཉན་ན། གཡེང་བ་དེའི་ཐད་ཀྱི་ཚིག་དོན་མི་ཐོས་པས་སྒྲའི་ཕྲེང་བའི་རྒྱུན་ལ་ཡིད་མ་ཡེང་པར་བརྒྱུད་མར་བཞག་དགོས་པ་དང་བུ་ཆུང་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་དེ་མ་ཡིས་གཡང་ས་སོགས་སུ་འགྲོ་དོགས་ཀྱིས་དེ་ལ་དྲན་པས་རྟག་ཏུ་བྱ་ར་བྱེད་པ་དང་། གཏེར་ཆེན་པོ་ཆོམ་རྐུན་སོགས་ཀྱིས་ཁྱེར་བར་དོགས་པས་ཉིན་མཚན་དུ་བསྲུང་བ་དང་། ནམ་ཡང་རང་གི་སྲོག་འདི་ཕངས་ནས་སྲུང་བའི་དཔེ་དེ་ཐམས་ཅད་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་དེ་ལ་དྲན་པས་བྱ་ར་བཅུག་ནས་གང་ལ་སྲུང་ཞེ་ན། གདུག༷་པ༷་སྦྲུལ་ལྟ་བུ་དང་དུག༷་དང༷་མཚོ༷ན་རྩེ་གཟིང་བ་དང༷་དགྲ༷་བོ༷་དང༷་། མེ༷་འབར་བའི་ཀློང་བཞི༷ན་དུ་འདོ༷ད་པའི༷་བདེ༷་བ་ལ༷་ཡི༷ད་འབྱུང༷་བར་མཛོད༷་ཅིག །གསུམ་པ། ཡིད་མ་འབྱུང་ན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་ན། འདོ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ནི་ཕུང༷་ཁྲོལ༷་ཏེ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད༷་པ༷་སྟེ༷། རྒྱལ༷་བ༷འི་དབ༷ང་པོ༷ས་ཀི༷མྦའི༷་འབྲ༷ས་འདྲ༷ར་གསུང༷ས་ཏེ། ཀིམྦའི་འབྲས་བུ་ནི་དྲན་ཉེ་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ན་ཡོད་པའི་ཤིང་ཞིག་སྟེ་འབྲས་བུར་མངར་ཡང་སྔ་དྲོ་ཟོས་ན་ཕྱི་དྲོ་འཆི་
8-5-8a
འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དེའོ། །དེས་ན་དེ༷་ད༷ག་སྤང༷་བར་བགྱི༷་སྟེ་འདོད་པ་དེ༷་ཡི༷་ལྕག༷ས་སྒྲོག༷་གིས༷། འཁོར༷་བའི༷་བཙོ༷ན་ར༷ར་འཇི༷ག་རྟེན༷་འདི༷་དག༷་དབང་མེད་དུ་བཅིང༷ས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ། གང༷་དག༷་མིག་སོགས་དབ༷ང་པོ༷་དྲུག༷་རང་རང་གི་ཡུ༷ལ་གཟུགས་སོགས་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷། རྟག༷་ཏུ༷་མི༷་བརྟ༷ན་པར་གཡོ༷་ཞིང་འཇུག་པ་ལས་རྒྱལ་ཏེ་མི་གཡོ་བ་དང༷་གང༷་དག༷་གཞན་གཅི༷ག །གཡུ༷ལ་ངོར༷་དགྲ༷་ཡི་དཔུང་གི་ཚོག༷ས་ལ༷ས་རྒྱལ༷་བ་དེ༷་གཉིས་དག༷་ལ༷ས། མཁ༷ས་པ་རྣམ༷ས་དང༷་པོ༷་དེ་སྐྱེས་ཀུན་བུ་དཔའ༷་བོ་རབ༷་ལ༷གས་ཏེ་ཡིན་པ༷ར་ཤེས་འཚལ༷་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དཔའ་བོ་ནི་བརྟན་པའི་མིང་སྟེ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་དོན་ཡིན་ལ། གཡུལ་ངོར་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བ་ཙམ་བྱ་མི་དཀའ་ཞིང་། ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དབང་པོའི་རྗེས་འབྲང་གི་ཡིད་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་སོ་སྐྱེ་སུ་ཡང་མེད་པས། དེ་དག་ལས་རྒྱལ་བ་འདི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལས་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་དཀའ་བས་སོ། །མདོར་ན་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་དུད་འགྲོ་ལའང་ཡོད་ལ། དབང་པོ་ཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་དབང་པོས་ཀྱང་དཀའོ། །གཉིས་པ་ལ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པའི་གཙོ་བོ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤང་བ་དང་། འདོད་པ་སྤྱིའི་
8-5-8b
ཚུལ་ཤེས་ནས་ཆགས་པ་སྤང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ། བུ༷ད་མེ༷ད་གཞོ༷ན་ནུའི༷་ལུས༷་ནི༷། ལོག༷ས་ཤིག༷་ཏུ༷་བློས་གཞལ་ན། དྲི༷་ང༷་བ༷་དང༷་བུ་གའི་སྒོ༷་དགུ༷་དོད༷་པ༷་དང༷་། མི༷་གཙ༷ང་བ་འདྲེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཤང་གཅི་ཁྲག་སོགས་རྫས་སོ་གཉིས་པོ་ཀུན༷་གྱི་སྣོ༷ད་དང་འདྲ༷་བ༷་བཟའ་བཏུང་སོགས་ཇི་ཙམ་སྤྱད་ཀྱང་དག༷ང་དཀའ༷་བ་དང༷་། དེ་ལྟ་བུའི་མི་གཙང་བའི་སྣོད་པ༷གས་པ༷ས་གཡོ༷གས་པ་དང༷་དེ་དག་གི་རྒྱན༷་གསེར་དངུལ་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡང༷་ལོ༷གས་ཤིག༷་ཏུ་གཟི༷གས་ཞེས་ལུས་དང་རྒྱན་སོ་སོར་ཕྱེས་ཏེ་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །གཉིས་པ། ཇི༷་ལྟར༷་མཛེ༷་ཅ༷ན་པགས་པའི་འོག་ན་རྒྱུ་བའི་སྲིན༷་བུ༷ས་ཉེ༷ན་པ༷་ནི༷། ཚོར་བ་བདེ༷་བ༷འི་དོ༷ན་དུ༷་མེ༷་ལ༷་ཀུན༷་བསྟེན༷་ཀྱང༷་སྐབས་དེ་ན་སྲིན་རྣམས་ཅུང་མི་རྒྱུ་བར་ཕན་འདྲ་ཡང་། དེས་ནད་ཞི༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་བར་སླར་ཡང་ཆེས་ཟུག་ངུ་སྡང་བ་དེ༷་དང༷་འདྲ༷་བར༷་ནི༷།འདོ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ཆག༷ས་པ༷འང༷་མི་ཞི་བར་སླར་ཡང་ཆེར་འཕེལ་བར་མཁྱེན༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གཡེང་བ་ལ། གཉེན་པོ་དང་། སྤང་བྱ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉེན་པོ་དངོས་དང་། གཉེན་པོ་དེ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གྱི་སྐྱོན་ཡོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། དོན༷་ད༷མ་གྱི་གནས་ཚུལ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་པའི་དོན་གཟིག༷ས་པ༷ར་བགྱི༷་སླ༷ད་དངོས༷་པོ་
8-5-9a
རྣམ༷ས་ལ༷། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ༷་ཇི་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ་ཡི༷ད་ལ༷་བགྱིད༷་པ༷་དེ༷་ལ་གོམ༷ས་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །དེ༷་དང༷་འདྲ༷་བ༷ར་བསྔགས་འོས་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན༷་པ༷་ཡི༷། ཆོས༷་གཞ༷ན་འག༷འ་ཡ༷ང་མཆི༷ས་པ༷་མ༷་ལག༷ས་སོ༷་སྟེ་ནང་སེམས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པས་སོ། །གཉིས་པ། སྐྱེས༷་བུ༷་གང་དག་རིག༷ས་དང་གཟུག༷ས་དང་མང་དུ་ཐོས༷་པ་དང༷་ལྡན༷་པ་རྣམ༷ས་ཀྱང༷་། དོན་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པའི་ཤེས༷་རབ༷་དང་ཚུལ་བཞིན་བགྱི་བའི་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་བྲལ༷་བ༷་ནི་བཀུར༷་བར་བྱ་བའི་འོས་མ༷་ལ༷གས་སོ། །དེ༷་ལྟ༷་བས་ན་གང་ཟག་གང༷་ལ༷་ཚུལ་བཞིན་བསམ་ཞིང་སྤྱོད་པའི་ཤེར་ཚུལ་གྱི་ཡོན༷་ཏན༷་འདི༷་གཉི༷ས་དང་ལྡན༷་པ། དེ༷་ནི༷་རིགས་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་གཞ༷ན་རྣམས་དང༷་བྲལ༷་ཡང༷་མཆོ༷ད་པར་འོས་སོ། །གཉིས་པ་སྤང་བྱ་ལ། ཆོས་བརྒྱད་དངོས་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་སྡིག་པ་སྤང་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། འཇིག༷་རྟེན༷་པའི་ཚུལ་མཁྱེན༷་པ༷་ཞེས་བོས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྙེད༷་པ་ད༷ང་མ༷་ཀུན་རྙེད༷་པ༷་དང་། ལུས་སེམས་བདེ༷་བ་དང༷་མི༷་བདེ༷་བ་དང་རྣ་བར་ཚིག་སྙན༷་པ་དང༷་མི༷་སྙན༷་པ་དང༷་། ངོར་བསྟོ༷ད་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་སྨད༷་པ་ཅེས༷་བགྱི༷་བའི་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་ཆོས༷་ནི་བརྒྱ༷ད་པོ༷་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས། འདི་ལ་གནས། འདི་ལ་བརྟེན། འདི་ལ་སྤྱོད་འདི་ལས་འདའ་མི་ནུས་པས་སོ། །དེ་རྣམས་
8-5-9b
ནི་བད༷ག་དམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་གི༷་ཡི༷ད་ཀྱི་ཡུལ༷་དུ་བྱས་ཤིང་ཞེན་རུང་བ་མིན༷་པར༷་བསྟོད་སྨད་སོགས་ཐམས་ཅད་མགོ༷་སྙོམ༷ས་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་། དེ་སྤང་དགོས་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་རང་དོན་དུ་མ་ཟད་མཆོད་གནས་བྲ༷མ་ཟེ༷་དང་དགེ༷་སློང༷་དང་ལྷ༷་དང༷་ནི༷། བཤེས་སུ་གྱུར་པའི་མགྲོ༷ན་དང༷་ཡབ༷་ཡུམ༷་སྟེ་ཕ་མ་དག༷་དང༷་དེ་བཞིན་བཙུན༷་མོ༷་དང༷་། འཁོ༷ར་གྱི༷་སླ༷ད་དུའ༷ང་སྡིག༷་པ༷་མི༷་བགྱི༷་སྟེ༷། འབྲས་བུ་དམྱལ༷་བ༷འི་རྣམ༷་སྨིན༷་རང་གིས་མྱོང་བའི་ཚེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐལ༷་པ་ནོ༷ད་པའམ་ལེན་པ་གཞན་འག༷འ་ཡང་མ༷་མཆིས༷་སོ། །གཉིས་པ། སྡིག༷་པའི༷་ལ༷ས་རྣམ༷ས་སྤྱོ༷ད་པ༷་སུ་འགའ༷་ཡང༷་ནི༷། དེ༷་ཡི༷་མོ༷ད་ལ༷་མཚོན༷་གྱིས་བཏབ་པ་བཞི༷ན་དུ་མི༷་གཅོ༷ད་ཀྱང༷་། ནམ་འཆི༷་བའི༷་དུས༷་ལ༷་བབ༷་པ་ན༷་ཉེས་སྤྱོད་སྡིག༷་པ༷་ཡི༷། ལ༷ས་ཀྱི༷་འབྲས༷་བུ༷་སྡུག་བསྔལ་པ་གང༷་ལ༷གས་པ་མངོན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ༷འི་གྲིབ་མ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནོར་གྱིས་གཡེང་བ་ལ། ནོར་ལ་སྤང་བླང་གི་དབྱེ་བ་སྤྱིར་བཤད། བྱེ་བྲག་མནོག་ཆུང་གི་བྱ་བ་སྤང་པ། སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་གསུམ་ལས། དང་པོ། ད༷ད་པ་དང༷་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་དང་ཐོས༷་པ་དང༷་གཏོང༷་བ༷་ལ་གོམས་པ་དང༷་། རང་ལ་ལྟོས་ཏེ་དྲི༷་མ་མེ༷ད་པའི་ངོ༷་ཚ༷་ཤེས༷་པ་དང༷་གཞན་རྒྱུ་མཚན་དུ་
8-5-10a
བྱས་ཏེ་ཁྲེལ༷་ཡོ༷ད་པ་དག་ད༷ང་། ཤེས༷་རབ༷་ནི་འཕགས་པའི་ནོར༷་བདུན་ལ༷གས་པ༷ར་ཐུབ༷་པས༷་གསུང༷ས་ཏེ། ནོར་འདིས་རང་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དབུལ་བ་སེལ་ཞིང་དོན་ཆེ་ལ། ནོར༷་གཞ༷ན་ཕལ༷་པ༷་ནི་མི་རྟག་པ་བསླུ་ཞིང་འདྲིད་པ་འཆིང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་དོན༷་མ༷་མཆི༷ས་པར་རྟོག༷ས་པར་མཛོད༷་ཅིག །གཉིས་པ། ཁྱད་པར་དུའང་ཆོ་ལོ་སོགས་རྒྱན༷་པོ༷་འགྱེད༷་དང༷་ཁྲོམ་སོགས་འདུས༷་པ་ལ༷་ལྟ༷་ཞིང་གཡེང་བ༷་དང༷་། བརྩོན་པ་དོར་བའི་ལེ༷་ལོ༷་དང་སྡིག༷་པ༷འི་གྲོག༷ས་པོ་ལ༷་བརྟེན༷་པ༷་དང༷་། ཆང༷་འཐུང་བ་དང༷་མཚ༷ན་མོ༷་གནས་གཞན་དུ་རྒྱུ༷་བ༷་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ང༷ན་སོ༷ང་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་ཉེ་བ༷། ཚེ་འདིར་གྲག༷ས་པ༷་ཉམ༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ༷་དྲུག༷་སྤང༷་བར་མཛོད་ཅིག །གསུམ་པ་ལ། གཉེན་པོའི་ཕན་ཡོན། དེ་དང་བྲལ་བའི་ཉེས་དམིགས་གཉིས། དང་པོ། ནོར༷་རྣམ༷ས་ཀུན་གྱི༷་ན༷ང་ན༷་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག༷་ཤེས༷་པ༷་ནི། རབ༷་དང་མཆོ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ༷གས་པ༷ར་ལྷ༷་མི༷འི་སྟོན༷་པ༷ས་གསུ༷ངས་སོ། །དེས་ན་དུས་ཀུན༷་ཏུ༷་ཆོག༷་ཤེ༷ས་པར་མཛོ༷ད་ཅི༷ག་ཆོག༷་ཤེས་པའམ་མཁྱེན༷་ན༷། གསེར་སོགས་ནོ༷ར་མི༷་འདོ༷ག་ཀྱང༷་ཡང༷་དག༷་འབྱོར༷་པ༷་ཡི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ལག༷ས་ཏེ་འབྱོར་པའི་དགོས་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-5-10b
གཉིས་པ། དེས༷་པ༷་ཞེས་རྒྱུད་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་ལ་བོས་ནས་བདོ༷ག་པ་མ༷ང་པོ་ཀུན་རྣམས་བསག་བསྲུང་བརླག་པས་ཇི༷་ལྟར༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་བ༷་དེ་ལྟར། འདོ༷ད་པ༷་ཆུང༷་བ་རྣམ༷ས་ནི་དེ༷་ལྟ༷་བུ་སྡུག་བསྔལ་བ་མ༷་ལ༷གས་ཏེ༷། དཔེར་ན་ཀླུ་ཇི་ལྟར་འབྱོར་བ་ཆེ་བ་ལྟར་སྦྲུལ་མགོའི་གདེང་ཀའང་མང་བས་ཀླུ༷་མཆོ༷ག་དེ་རྣམ༷ས་ལ༷་མགོ༷་བོ༷་ཇི༷་སྙེད༷་པ༷། དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་བྱེ་ཚན་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ན་ཚ་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཡང་དེ༷་སྙེད༷་ཡོད་དོ༷། །བཞི་པ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཁྱིམ་ཐབ། ཟས། གཉིད་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། སྤང་བྱ་དང་། བླང་བྱ་གཉིས། དང་པོ། རང༷་བཞི༷ན་གྱིས་དགྲ༷ར་འབྲེ༷ལ་གསོད་པའི་གཤེ༷ད་མ༷་ལྟ༷་བུ༷་དང༷་། ཁྱིམ༷་ཐབ༷ས་དེ་ཉིད་བརྙས༷་པར་བགྱིད༷་པ་རྗེ༷་མོ༷་ལྟ༷་བུ༷་དང༷་། དངོས་པོ་ཆུང༷་ངུའང༷་ཆེད་དུ་མི་སློང་བར་ཕག་ཏུ་རྐུ༷་བ༷་ཆོམ༷་རྐུན༷་ལྟ༷་བུ༷་ཡི༷། ཆུང༷་མ༷་གསུམ༷་པོ༷་དེ༷་དག༷་རྣམ༷་པར༷་སྤང༷་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ། སྲིང༷་མོ༷་ལྟ༷་བུར༷་རང་དང་རྗེས༷་སུ་མཐུ༷ན་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དང༷་། མཛའ༷་མོ༷་བཞིན༷་དུ༷་སྙིང༷་ལ༷་འབ༷བ་པ༷་ད༷ང་། མ༷་བཞི༷ན་དུ་རང་ལ་ཕ༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པ་དང༷་བྲན༷་མོ༷་བཞི༷ན་དུ། རང་གི་དབ༷ང་དུ་གྱུར༷་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་རིགས་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རི༷གས་ཀྱི༷་ལྷ༷་བཞི༷ན་དུ་བཀུར༷་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཟས་ནི། ཁ༷་ཟས༷་ནི་དཔེར་
8-5-11a
ན་སྨན༷་དང༷་འདྲ་བར༷་རིག༷་པ༷འམ་ཤེས་པ་ཡིས༷་ཏེ་སྨན་ནད་གཞི་ལ་ཚོད་ཙམ་ལས་ཆེ་ཆུང་དུ་སོང་ན་མི་ལེགས་པ་ལྟར་ཚོད་རིག་པས། དེ་ཡང་ཀུན་སློང་འདོ༷ད་ཆག༷ས་དང་ཞེ༷་སྡང༷་མེ༷ད་པར༷་བསྟེན༷་པར་བགྱི༷་སྟེ༷་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ། རྒྱག༷ས་ཕྱིར༷་མ༷་ལ༷གས་སྙེམ༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་མ༷་ལ༷གས། ཞེས་ཟས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་ནས་གཞུ་འགེང་པ་སོགས་སྟོབས་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་ཟ་བ་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བ། ལང་ཚོ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཕྱིར་ཟ་བ་ལང་ཚོའི་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བ། དེ་བཞིན་བཞིན་ལ་སེམས་པ། ནད་མེད་པ། ཡུན་རིང་གནས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཟ་བ་དེ་དང་དེའི་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བའོ། །ཡང་ཟས་བཅུད་ཆེན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ཤད་བསྐྱེད་ནས་སྟོབས་རྙེད་པ་ན་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་སྤྱོད་པའམ་དགྲ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་འདི་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་སྙེམས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བ་དང་། ཡང་འཚག༷་པ་སྟེ་ཟས་བཅུད་ཅན་སོགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཤ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར༷་ཡང་མ༷་ལགས༷་ཏེ་རྒྱགས་འཚག་གཉིས་ཆགས་པ་དང་སྙེམས་པ་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཡིན་པས་ཞེ་སྡང་གིས་ཟ་བ་སྟེ་དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཆེད་མ་ཡིན་པར་དམ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ལུས༷་གན༷ས་པ་འབ༷འ་ཞི༷ག་གིས་ཕྱིར༷་ཟ་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་གཉིད་ནི། དོན་
8-5-11b
རིག༷་པ༷འི་བདག༷་ཉི༷ད་ཅེས་བོས་ནས་ཉིན༷་པར༷་མཐ༷འ་དག༷་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་གཉིད་པ་དང༷་། མཚ༷ན་མོའི༷་འང་ཆ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཐུན༷་གྱི༷་སྟོ༷ད་སྨད༷་གཉིད་མེད་པའི་དུས་ཀྱིས་འདའ་བའམ་བཟླས༷་པར་བྱས་ན༷ས་ནི༷། མཚན་ཐུན་བར་པར་མན༷ལ་ཚེའ༷ང་གཉིད་དེ་དག་ལ་འབྲས༷་བུ༷་མེ༷ད་པར༷་བཏང་སྙོམས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་མི༷་འགྱུར༷་བར༷། ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་ལུས་གནས་པ འི་ཕྱིར་གཉིད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་དྲ༷ན་པ་དང༷་ལྡན༷་པ༷ར་མཚན་ཐུན་སྟོད་སྨད་དེ༷་དག༷་གི་ཀུན་བར༷་དུ༷་མནོ༷ལ་ཅིག །དེའི་ཚེ་གཉིད་ལུང་མ་བསྟན་དགེ་བ་ལ་བསྒྱུར་བའི་ཐབས་སུ། ཉིན་པར་ཀྱང་ཡིད་ཀྱིས་དགེ་ཆོས་རྣམས་དྲན་བཞིན་པ་དང་། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་མུན་པ་སེལ་བའི་འོད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སེམས་གཏད་ནས་མྱུར་དུ་ལྡང་བའི་འདུན་པ་དང་བཅས་ཏེ་གཉིད་པར་བྱས་ན་ཀུན་སློང་གིས་དགེ་བར་འགྱུར་གྱི། གཉིད་ཀྱི་དུས་རང་ལ་འདུན་པ་མེད་ཀྱང་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ་མཐུན་ཕྱོགས་ཚད་མེད་བཞི་བསྒྲུབ་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་འདོད་ཀྱི་བྱམ༷ས་པ་དང༷་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང༷་རྗེ༷་ད༷ག་དང༷་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དག༷འ་བ༷་དང༷་། དེ་ལྟ་བུའང་ཉེ་རིང་མེད་པར་བརྡལ་བའི་བཏང༷་སྙོམ༷ས་ཏེ་འདི་བཞི་རྟག༷་ཏུ༷་ཡང༷་དག༷་པར་སྒོམ༷་མཛོ༷ད་ཅི༷ག་དང་། དེས་
8-5-12a
གོང༷་མ༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བརྙེས༷་པར༷་མ༷་གྱུར༷་པ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་། ཚང༷ས་པ༷འི་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་བདེ༷་བ༷་ཚད་མེད་པ་ཐོབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
正行
གཉིས་པ་དངོས་གཞི་བསམ་གཏན་བཞི་བསྒོམ་པར་གདམས་པ་ནི། ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་སྒོམ་ཚུལ། གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་འདོ༷ད་པ་ན་སྤྱོ༷ད་པ་འདོད་འདུན་རྣམ་འཚེ་སོགས་སྤངས་ཤིང་། ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་ཐོབ། གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རབ་དྭང་གིས་རྟོག་དཔྱོད་སྤངས་ཤིང་དགའ་བདེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་གཉིས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་དགའ༷་བ་སྤངས་ཤིང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གསུམ་པ་དང༷་། དྲན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་གིས་བདེ༷་བ་སྤངས་ཤིང་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང༷་ལྡན་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་ཅིང་གཞན་ཡང་སྡུག༷་བསྔལ༷་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དག༷་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤང་བའོ། །དེ་ལྟར་སྤང་བྱ་དེ་དག་རྣམ༷་པར༷་སྤང༷་བའི༷་རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བས༷མ་ག༷ཏན་བཞི༷་པོ༷་དེ་ཡི༷ས། རིམ་པར་འབྲས་བུ་ཚང༷ས་རིས་དང༷་འོ༷ད་གས༷ལ་དག༷་དང༷་དགེ༷་རྒྱས༷་དང༷་། འབྲས༷་བུ༷་ཆེ༷་ཡི་ལྷ༷་རྣམ༷ས་དང༷་སྐལ༷་མཉ༷མ་ཐོ༷བ་པ་སྟེ་དོན་དུ་
8-5-12b
དེར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །
诸随作
གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གཉིས། དགེ་སྡིག་བླང་དོར་སྤྱིར་བཤད་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་དགེ་སྡིག་གི་ལྕི་ཡང་བཤད་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་གཉེན་པོར་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེན་བསྐྱེད་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། དགེ་སྡིག་གང་ཡིན་ཀྱང་དུས་རྟག༷་པར་བྱེད་པ་༡ དང༷་དེ་ལ་མངོ༷ན་པར༷་ཞེན༷་པ་དྲག་པོས་བྱེད་པ་༢ དང༷་ལས་དེ་ལ་རང་འཇོམས་པའི་གཉེན༷་པོ༷་མེ༷ད་པ་༣དང་། ཡོན༷་ཏན༷་གྱི་གཞིའམ་༤ ཞིང་༥ དཀོན་མཆོག་སོགས་དང་གཙོ༷་ལྡན༷་ཏེ་ཞིང་སྤྱི་ལས་གཙོ་བོར་ཕན་འདོགས་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་གི་གཞི༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་ལ༷ས། དགེ༷་དང༷་མི༷་དགེ༷་རྣམ༷་ལྔ༷་ནི་ལས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཆེ༷ན་པོ༷་སྟེ༷། དེ༷་བ༷ས་མི་དགེ་བ་ཆེན་པོ་སྤང་ཞིང་དགེ༷་བ༷་ཆེན་པོ་སྤྱོ༷ད་པ་ལ༷་བརྩོ༷ན༷་པ༷ར་བགྱི༷འོ། །གཉིས་པ། དགེ་བ་སྟོབས་ཆེ་བས་དཔེར་ན་ལ༷ན་ཚྭ༷་སྲ༷ང་འག༷ས་ཆུ༷་ནི༷་ཉུང༷་ངུ༷་ཀུན་ཞིག༷ རོ༷་བསྒྱུར༷་བར་བགྱིད༷་ནུས་ཀྱི༷་ག༷ངྒའི༷་ཀླུང༷་ཆེན་པོར་རོ་སྒྱུར་ནུས་པ་མི༷ན་པ་ལྟར༷། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སྡིག༷་པའི༷་ལ༷ས་ནི༷་ཆུང་ངུ༷་བྱས་ན་ཡང༷་། དགེ༷་བའི༷་རྩ༷་བ༷་ཡང༷ས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ༷་གནོད་མི་ནུས་པ་མཁྱེན༷་པར༷་བགྱིའོ༷། །གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ཚུལ། སེམས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བའི་རྒོད༷་པ་དང༷་སྔར་བྱས་སོགས་ལ་འགྱོ༷ད་པ་དང༷་གཞན་ལ་གནོ༷ད་པའི་སེམ༷ས་དང་སེམས་
8-5-13a
ནང་དུ་རྨུག༷ས་པ༷་དང༷་། འཇུག་ཤེས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་གཉི༷ད་དང༷་ཟག་བཅས་ཡིད་འོང་གི་འདོ༷ད་ཡོན་ལ༷་འདུ༷ན་པ་དང༷་ལམ་དང་འབྲས་བུ་སོགས་ལ་ཐེ་ཚོ༷མ་པ་སྟེ༷། སྒྲིབ༷་པ༷་ལྔ༷་པོ༷་འདི༷་དག༷་ནི་དགེ༷་བ༷འི་ནོར༷། འཕྲོག༷་པར་བྱེད་པའི༷་ཆོམ༷་རྐུན༷་ལ༷གས་པ༷ར་མཁྱེན༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅེས་གདམས་སོ། །འདིར་རྒོད་འགྱོད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་གཡོ་བར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་།རྨུགས་གཉིད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་མི་གསལ་བར་ཆོས་མཐུན་པ༷འི་ཕྱིར་རོ། །
智慧
དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ལ་གཉིས། དད་སོགས་ལྔའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
略说信等五法道之本性
དང་པོ་ལ། བླང་བྱ་དད་སོགས་བསྟན་པ་དང་། སྤང་བྱ་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱགས་པ་སེལ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། དགེ་ལ་འདུན་པའི་ད༷ད་པ་དང༷་དེ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན༷་འགྲུས༷་དག༷་དང༷་སྔར་གྱི་དམིགས་རྣམ་མི་བརྗེད་པའི་དྲ༷ན་པ་དང༷་། དམིགས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང༷་ངེ་འཛི༷ན་དང་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས༷་རབ༷་ནི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས༷་མཆོ༷ག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་བའང་འདི་ལྔ༷་ཉི༷ད་དེ༷། འདི༷་ལ༷་མངོ༷ན་པར་བརྩོན༷་མཛོད༷་ཅི༷ག་འདི༷་དག༷་ནི༷། བཟོད་པའི་སྐབས་ན་སྟོབ༷ས་ལྔ་དང་དྲོད་ཀྱི་སྐབས་དབ༷ང་པོ་ལྔ་ཞེས༷་བགྱི༷་ཞིང་སྦྱོར་ལམ་
8-5-13b
རྩེ༷་མོ༷ར་གྱུར༷་པ༷འ༷ང་འདི་ལྔ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ༷གས་སོ། །གཉིས་པ། ན༷་བ་དང་རྒ༷་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འཆི༷་བ་དང་སྡུག༷་པ་དང་བྲལ༷་བ་དང༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷། སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལ༷ས་ནི༷་བད༷ག༷་གི༷ར་བྱ༷ས་ལ༷ས་མ༷་འདས༷་པས་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལག་ནས་སོ་ཞེས༷། དེ༷་ལྟར༷་ཡ༷ང་དང༷་ཡང༷་དུ༷་སེ༷མས་པ༷་དེ་ནི༷། སྤང་བྱ་དེ༷་ཡི༷་གཉེན་པོ༷འི་སྒོ༷་ནས་བདག་ནི་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལྡན་ནོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱག༷ས་པ་སྐྱེ་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །ཡང་ན་རིགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱགས་པ་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྒྱགས་པ་སེལ་ལོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་།
广说念住等智慧
གཉིས་པ་ལ། སྲིད་ཞིའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་། ཤེས་རབ་དེ་ལྡན་གྱི་ལམ་དངོས་བཤད་པ་གཉིས།
说有寂一切安乐根本为智慧
དང་པོ་ལ། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་གཉིས་ཀའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ངེས་ལེགས་ཀྱི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ལྟ་བ་གཉིས། དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་མཐོ༷་རི༷ས་དང་ཐ༷ར་པ༷་གཉིས་མི་འདོད་ན་ཕར་བཞག་མངོ༷ན་དུ་བཞེད༷་པའམ་འདོད་པ་ཞིག་ན༷་ནི། ལས་འབྲས་སོགས་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡ༷ང་དག༷་པའི་ལྟ༷་བ༷་ལ༷་གོམ༷ས་པ༷་ཀུན་ཉིད་དུ༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གང༷་ཟག༷་གང་ཞིག་ལས་འབྲས་མེད་ཅེས་
8-5-14a
ལོག༷་པར༷་ལྟ༷་བས༷་ནི་ལྟར་སྣང་ལེག༷ས་སྤྱད༷་དེ་དགེ་བ་སྤྱད་ཀྱང༷་། དེས་མི་ཕན་པར་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དུ་རྣམ༷་པར༷་སྨིན༷་པ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་མནར་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན༷་ནོ། །འདིར་སྒྲོལ་ཊཱིཀ་ཏུ། ལོག་ལྟས་སྦྱིན་སོགས་བཏང་ཡང་རྣམ་སྨིན་མི་བཟད་མི་འཐད་ཅེ་ན། ལོག་ལྟའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོས་དགེ་འབྲས་ཆུང་ངུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མྱོང་མི་ནུས་པའི་དོན་ཏོ་གསུངས། རོང་ཊཱིཀ་ཏུ་སྔར་སྦྱིན་པ་སོགས་ལ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། རྣམ་སྨིན་མི་བཟད་པ་ཤིན་ཏུ་ངན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལོག་ལྟས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་གསུངས། གཉིས་པ། གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སྨོས་པ་མི༷་ནི༷་ཡང༷་དག༷་ཉི༷ད་དུ༷་མི༷་བདེ༷་ཞིང༷་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པས་མི༷་རྟག༷་པ་དང་བྱེད་པ་པོའི་བདག༷་མེ༷ད་པ་དང་ལུས་མི༷་གཙ༷ང་བའི་རང་བཞིན་དུ་རི༷ག་པར༷་བགྱི༷འོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་དྲ༷ན་པ༷་ཉེ༷་བར༷་མ༷་བཞ༷ག་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ནི༷། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་སྟེ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་བཞི༷ར་ལྟ༷་བ༷་ནི༷་ཕུང༷་ཁྲོལ༷་བ༷་ཅན་ཡིན་ནོ། །
正说具此智慧之道
གཉིས་པ་ལ་གཙོ་ཆེ་བ་ལྟ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་། ལམ་དངོས་གཉིས།
要义见解各别说
དང་པོ་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། བདག་གི་རྟེན་ཕུང་པོ་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ནི༷་
8-5-14b
བད༷ག་མ༷་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་མདོ་ལས་གསུང༷ས་ཏེ༷་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བད༷ག །གཟུགས༷་དང༷་ལྷས་སྦྱིན་ལ་རིལ་བ་ལྟར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་ལྡན༷་པའང་མི༷ན་ཞིང་གཟུགས་ལ༷་བདག༷་ཕར་རྟེན་ཏེ་གན༷ས་པ་ཡ༷ང་མིན༷། བད༷ག་ལ༷་གཟུག༷ས་ཚུར་རྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐ་དད་པར་ཡང་མི༷་གན༷ས་ཏེ༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷། ཕུང༷་པོ༷་ལྷག༷་མ༷་གཞན་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཏེ་བཞི༷་པོ་ལ་ཡང༷་བདག་གིས་སྟོང༷་པར་རྟོག༷ས་པར་བགྱི༷འོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་གིས་སྟོང་བའི་གཞི་ཕུང༷་པོ༷་དེ་ཡང་གནམ་བབ་སྟེ་རེས་འགའ་བདག་ལས་སྐྱེ་རེས་གཞན་ལས་རེས་རྒྱུ་ཡོད་རེས་རྒྱུ་མེད་ལྟ་བུ་འདོ༷ད་རྒྱལ༷་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་མི༷ན་ཞིང་དུས༷་ཀྱི་དབང་ལ༷ས་ཀྱང་མི༷ན། གཙོ་བོའམ་རང་བཞི༷ན་གྱི་རྒྱུ་ལ༷ས་མི༷ན་ཞིང་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས་ཏེ་བདག་སྐྱེ་ལ༷ས་ཀྱང་མི༷ན་ལ། དབ༷ང་ཕྱུག༷་སོགས་བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ལ༷ས་མིན༷་ཞིང་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཆད་པ་ཡང་མི༷ན་ཏེ༷། གང་ཞེ་ན་རྒྱུ་མི༷་ཤེས༷་པ་སྡེ་མ་རིག་པ་དང་རྐྱེན་ལ༷ས་དང༷་སྲི༷ད་པས་མཚམས་སྦྱར་བ་ལ༷ས་བྱུང༷་བར་རིག༷་པའམ་ཤེས་པར་མཛོད༷་ཅིག །
道本质
གཉིས་པ་ལམ་དངོས་ལ། ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་བཤད་པ། མཐུན་རྐྱེན་བརྩོན་འགྲུས། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་ལས།
说道相违品三行为
དང་པོ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་དང་བརྟུལ༷་ཞུག༷ས་ལ་མཆོ༷ག་ཏུ་འཛི༷ན་པ་དང་ར༷ང་ལུས༷་ཕུང་པོ་ལྔ་
8-5-15a
ལ༷། ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་པར་བདག་ཡོད་པར་ལྟ༷་བ༷་འཇིགས་ལྟ་དང༷་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལ་ཐེ༷་ཚོམ༷་ཟ་བ་སྟེ༷། སྲིད་པ༷ར་ཀུན༷་ཏུ༷་སྦྱོར༷་བར་བྱེད་པ༷་འདི༷་གསུམ༷་ཐ༷ར་པ༷་ཡི༷། གྲོང༷་ཁྱེར༷་ཀུན་གྱི་སྒོ༷་འགེག༷ས་པར་བྱེད་པ་ལ༷གས་པ༷ར་མཁྱེ༷ན་པར༷་གྱིས༷་ཤིག །
顺缘精进
གཉིས་པ། ཐར༷་བ༷་ནི་བདག༷་རང་ལ༷་ར༷ག་ལ༷ས་ཀྱི་དོན་འདི༷་ལ༷་ནི༷། རང་གིས་ལམ་རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་ན་གཞ༷ན་གྱིས༷་མགོན་བྱེད་པ་དང་ལམ་གཡར་བ་སོགས་གྲོ༷གས་བགྱིར༷་ཅི༷་ཡང༷་མ༷་མཆིས༷་པས༷། དང་པོར་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས༷་པ་ཤེས་རབ་དང༷་དེ་ནས་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་བསྲུང་ཞིང་རྩེ་གཅིག་པའི་བས༷མ་གཏན་དང༷་ལྡན༷་པ༷་ཡིས༷། ཐར་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་སྤང་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་འཕགས་པའི་བདེན༷་པ༷་རྣམ༷་པ༷་བཞི༷་ལ༷་འབ༷ད་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །
学道本质
གསུམ་པ་ལ།བསླབ་གསུམ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས།
说三学总
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་སོགས་ལས་འཕགས་པས་ན་ལྷག༷་པའི༷་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་ལྷག་པའི༷་ཤེས༷་ར༷བ་ད༷ང་། ལྷག༷་པ༷འི་སེམ༷ས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་གསུམ་ལ༷་རྟག༷་ཏུ༷་བསླབ༷་པར༷་བགྱིའོ༷། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་དུ་བསླབ༷་པ༷་བརྒྱ༷་རྩ༷་ལྔ༷་བཅུ༷་ལྷག༷་ཅི༷ག་ཏེ་འདུལ་ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་
8-5-15b
ལས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི༷། གསུམ༷་པོ༷་འདི༷་ཡི་ནང༷་དུ་ཡང༷་དག༷་པར༷་འདུ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །
学道本质
གཉིས་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དང་། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ་གདམས་པ་གཉིས།
于杂染品起出离心
དང་པོ་ལའང་། ཚེ་འདི་ལ་བློ་ལྡོག་པའི་ཐབས་དང་། འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལས་བློ་ལྡོག་ཐབས་གཉིས་ལས།
厌离此生方便
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས།
略说
དང་པོ། དབ༷ང་ཕྱུག༷་ཅེས་བོས་ནས་ལུས༷་སུ་གཏོ༷གས་པའི་དྲ༷ན་པ༷་ནི་བདེ༷་བར་གཤེག༷ས་ཀྱིས༷། ཐར་ལམ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ནས་ཞུགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་བགྲོ༷ད་པ༷་གཅི༷ག་པའི༷་ལ༷མ་དུ༷་ཉེ༷་བར༷་བསྟ༷ན་ཏེ། དགེ་སློང་དག །སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱེད་པ་དང་། རིགས་པའི་ཆོས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་དེ༷་ནི༷་བསྒྲིམ༷ས་ནས༷་མངོ༷ན་པ༷ར་བསྲུང༷་བར་བགྱི༷་སྟེ༷། དྲ༷ན་པ༷་ཉམ༷ས་པ༷ས་ནི་ཆོས༷་ཀུན༷་འཇི༷ག་པར༷་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར་ནའོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ་ཚེ་
8-5-16a
མི་རྟག་པ་ལ་བསམ་པ་དང་། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ལ་བསམ་པ་གཉིས།
思寿无常
དང་པོ་ལ། ནམ་འཆི་ཆ་མེད་ལ་བསམ་སྟེ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ། འཆི་བར་ངེས་པ་ལ་བསམ་སྟེ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ། རྣམ་པ་གཞན་ལ་བསམ་སྟེ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་ཚུལ། དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ཚེ༷་ནི༷་ཕྱི་ནང་གི་གནོ༷ད་པའི་རྐྱེན་མང༷་བས་དཔེར་ན་རླུང༷་གི༷ས་བཏབ༷་པ༷་ཡི༷། ཆུ༷་ཡི༷་ཆུ༷་བུར༷་བ༷ས་ཀྱ༷ང་མི༷་རྟག༷་པ་དེའི་ཕྱིར་ན༷། འདི་ལྟར་དབུག༷ས་ནང་དུ་རྔུབ༷་པ་ལས་དབུག༷ས་ཕྱིར་འབྱུང༷་ཁོམ་པའམ་ལོང་བྱུང་བ་དང་གཉི༷ད་ཀྱིས༷་ལོ༷ག་པ༷་ལ༷ས། སད༷་ཁོམ༷་སྟེ་དེའི་བར་དུ་མ་ཤི་པ་གང༷་ཀུན་ལག༷ས་པ་དེ༷་ནི༷་ངོ༷་མཚར༷་ཆེ༷་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུས༷་ཀྱི་མཐའ༷་ནི་མེས་བསྲེག་ཏེ་ཐལ༷་བ༷འམ། མཐར༷་སྐམ༷་པའམ་མཐར༷་འདྲུལ༷་ཞིང༷་། ཐ༷་མ༷ར་མི༷་གཙང༷་རུལ་བའི་རོ་སྙིང༷་པོ༷་མ༷་མཆིས༷་པ༷། ཉིང་ལག་དང་ཡན་ལག་སོགས་སོ་སོར་རྣམ༷་པར༷་འཇི༷ག་ཅིང་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེང༷་ལ་མྱག༷ས་ཞིང་རུལ་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་སྟེ༷། ད་ལྟ་ནས་དེ་ལྟ་བུར་སོ༷་སོ༷ར་འགྱེས༷་རུང་བའི་ཆོས༷་ཅ༷ན་དུ༷་མཁྱེན༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གསུམ་པ། འདི་ལྟར་སྲ་ཞིང་བརྟན་པར་སྣང་བ་ས༷་གཞི་དང༷་ལྷུན༷་པོ༷་དང་རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ནམ་ཞིག་བསྐལ་བའི་ཐ་མར་ཉི༷་མ༷་
8-5-16b
བདུ༷ན། འབར༷་བས༷་བསྲེ༷གས་པའི༷་རི་མཚོ་ས་གཞིའི་ལུས༷་ཅ༷ན་ནམ་གཟུགས་ཅན་འདི༷་ད༷ག་ཀྱང༷་། ཐལ༷་བ༷་ཙམ༷་དུ་ཡང༷་ནི་ལུས༷་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ན༷། ཤི༷ན་ཏུ༷་ཉམ༷ས་ཆུ༷ང་བའི་མི༷་ཡི་ལུས་འཇིག་པ་ལྟ༷་སྨོས༷་ཀྱང་ཅི༷་འཚལ༷་ཏེ་ངེས་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ། དེ༷་ལྟར༷་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི༷་ཀུན༷་མི༷་རྟག༷་ཅིང་བད༷ག་པོ་མེ༷ད་དེ༷། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས༷་མེ༷ད་ཕན་འདོགས་པའི་མགོ༷ན་མེ༷ད་རྟེན་འཆའ་བའི་གན༷ས་མེ༷ད་དེ་དེ༷་ཡི་སླ༷ད་དུ༷། འཁོར༷་བ༷་ཆུ༷་ཤིང༷་སྙིང༷་པོ༷་མེ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་འདི་ལ༷ས། མི༷་མཆོག༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་ཐུགས༷་ནི༷་སྐྱོ་སྟེ་འཁོར་བ་ལས་དབྱུང༷་བར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །
思暇满难得
གཉིས་པ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ལ། སྤྱིར་མི་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བ་དཀོན་ཚུལ། ཁྱད་པར་མཐུན་རྐྱེན་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་བསྟན་པ། འགལ་རྐྱེན་མི་ཁོམས་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ལ་བསམ་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། མིར་སྐྱེ་བ་དཀོན་ཚུལ་དང་། རྟེན་དེ་ལ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་སྨད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་གཅི༷ག་ལ་གན༷ས་པའི་གཉའ༷་ཤིང༷་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་བུ༷་ག༷་དང༷་། མཚོ་ནང་གི་རུ༷ས་སྦལ༷་གྱི་མགྲིན་པ་ཕྲ༷ད་པ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་དུད༷་འགྲོ༷་ལ༷ས་ཐར་ཏེ། མི༷་ཉི༷ད་ཆེ༷ས་ཐོ༷བ་པར་དཀའ༷་བ༷ས་མི༷་དབ༷ང་གིས༷། དམ༷་པའི་
8-5-17a
ཆོས༷་སྤྱོ༷ད་པ༷ས་མི་ལུས་དེ༷་ཉིད་འབྲས༷་བུ་མཆིས༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ། གང༷་ཞིག༷་གསེར༷་གྱི་སྣོ༷ད་རི༷ན་ཆེན༷་གཡུ་སོགས་ཀྱི་ཕྲས་སྤྲས༷་པ༷་ཡི༷ས། འོས་པ་མིན་པ་ང༷ན་སྐྱུག༷ས་འཕྱ༷ག༷་པར་བགྱིད༷་པ༷་ལ་ཀུན་གྱིས་མི་བླུན་པོ་ཞེས་སྨོད་པ་དེ༷་བས༷་ནི༷། གང༷་ཞིག༷་མི༷་རུ༷་སྐྱེས༷་ནས༷་སྡིག༷་པ༷་མི་དགེ་བ་དག༷ བགྱིད༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་ཆེས༷་ར༷བ་ཏུ་བླུན༷་པ༷་ལག༷ས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མཐུན་རྐྱེན་འཁོར་ལོ་བཞི་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། འཕགས་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན༷་པ༷ར་གྱུར༷་པའི༷་ཡུལ༷་ལྷ་མིའི་འགྲོ་བ་དག་དུ་ག༷ནས༷་པ༷་དང༷་། རྐྱེན་སྐྱེས༷་བུ༷་དམ༷་པ༷་ལ༷་ནི༷་བསྟེན༷་པ༷་དང༷་། བདག༷་ཉི༷ད་ཐར་པའི་ལམ་ལ་ལེ༷གས་པར་སྨོན༷་པ་དང་དེ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་སྔོ༷ན་མ་ལ་ཡ༷ང་བསོ༷ད་ནམ༷ས་བགྱིས༷་པ་སྟེ། ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བས་སམ་འཕགས་ལམ་གྱི་ཤིང་རྟའི་འགྲོ་བྱེད་ཡིན་པས་འཁོ༷ར་ལོ༷་ཆེ༷ན་པོ༷་སྟེ་དེ་བཞི༷་ནི༷་ཁྱོ༷ད་ལ༷་མང༷འ་འོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། དེ་ལས་ཀྱང་དགེ༷་བའི༷་བཤེས༷་གཉེ༷ན་བསྟེ༷ན་པ༷་ནི་ཚང༷ས་པར༷་སྤྱོ༷ད་པ་སྟེ་ཚངས་པ་མྱང་འདས་དང་སྤྱོད་པ་ལམ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཡོང༷ས་སུ༷་ཀུན་རྫོག༷ས་པ༷ར་ཐུབ༷་པ༷ས་གསུང༷ས་པ་དེའི༷་ཕྱིར༷་ཏེ། འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ།
8-5-17b
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་འདི་ནི། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱེད་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་དེ་སྐད་མ་སྨྲ་ཞིག །འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་སྐྱེས༷་བུ༷་ད༷མ་པ༷་བསྟེ༷ན་པར་བགྱིའོ༷་དེའི་དགོས་པ་རྒྱལ༷་བ༷་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ༷། བརྟེན༷་ན༷ས་སྐྱེ་བོ་རབ༷་ཏུ༷་མང༷་པོ༷ས་ཞི༷་བ༷་ཐོབ༷་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་འགལ་རྐྱེན་མི་ཁོམས་བརྒྱད་དང་བྲལ་ཚུལ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལོག༷་པར༷་ལྟ༷་བ༷་འཛི༷ན་པ་དང༷་དུད༷་འགྲོ༷་ད༷ང་། ཡི༷་དྭག༷ས་ཉི༷ད་དང༷་དམྱལ༷་བར༷་སྐྱེ༷་བ༷་དང༷་། རྒྱལ༷་བའི༷་བཀའ༷་མེ༷ད་པ༷་སྟེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱོན་པ་དང༷་བྱོན་ཡང་དེའི་བཀའ་མི་ཐོས་པ་ཡུལ་མཐའ༷་འཁོ༷བ་ཏུ༷། ཀླ༷་ཀློ༷ར་སྐྱེ་བ༷་དང༷་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཡིད་དབང་ལ་སྐྱོན་ཞུགས་པ་གླེན༷་ཞིང༷་ལྐུག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་ཚེ༷་རིང༷་ལྷ༷་ཉི༷ད་དེ་དེ་བརྒྱད་པོ་གང༷་ཡང༷་རུང༷་བར༷་ནི༷། སྐྱེ༷་བ༷་ཞེས༷་བགྱི༷་ཆོས་བྱེད་མི༷་ཁོ༷མ་པས་སྐྱོན༷་བརྒྱ༷ད་པོ༷། དེ༷་དག༷་དང༷་བྲལ༷་ཏེ་ཁོ༷མ་པ༷འམ་དལ་བའི་རྟེན་རྙེད༷་ནས༷་ནི༷། ད་ཕན་ཆད་འཁོར་བར་སྐྱེ༷་བ༷་བཟློག༷་པའི༷་སྟེ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་སླ༷ད་དུ༷་འབ༷ད་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །
厌离轮回方便
གཉིས་པ་འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལས་
8-5-18a
བློ་ལྡོག་པའི་ཐབས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས།
略说
དང་པོ། ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་བཟློག་དགོས་སྙམ་ན། དེས༷་པ༷་ཞེས་བོས་ནས་ཟས་གོས་སོགས་འདོ༷ད་པ༷ས་ཕོང༷ས་པ་དང༷་མཐར་འཆི་བ་དང༷་། གནས་སྐབས་སུན༷་པ་དང་རྒ༷་བ་ལ་སོག༷ས་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་དུ༷་མ༷་ཡི༷། འབྱུང༷་གན༷ས་ཡིན་པས་འཁོར༷་བ༷་ལ༷་ནི༷་སྐྱོ༷་བར་མཛ༷ད་ཅིང༷་། འདི༷་ཡི༷་ཉེས༷་པའི༷་ཆ་ཤས༷་ཀྱང༷་བརྗོད་པས་གས༷ན་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །
广说
རྒྱས་བཤད་ལ། བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་གཉིས།
似安乐实则不定
དང་པོ་ལ། ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དགྲ་གཉེན་ངེས་པ་མེད་པས་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། ཚིམ་པ་མེད་པས་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ། ཕྱི་མཐའ་མ་ངེས་པས་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ། མཐོ་དམན་མ་ངེས་པས་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་བཞི། དང་པོ། ཕ༷་ནི༷་བུ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་བ་དང་དེ་བཞིན་མ༷་ནི༷་ཆུང༷་མ༷་ཉི༷ད་དང་། སྐྱེ༷་བོ༷་དགྲ༷ར་གྱུར༷་པ༷་དག༷་ཀྱང་བཤེས༷་ཉི༷ད་དང༷་། དེ་ལས་བཟློག༷་པ༷་བཤེས་ཉིད་ཀྱང་དགྲ་ཉི༷ད་དུ༷་མཆི༷་བ༷ས་དེ༷་ཡི་སླ༷ད་དུ༷། འཁོ༷ར་བ༷་དག༷་ན༷་ཡིད་བརྟན་པའི་ངེས༷་པ༷་འག༷འ་
8-5-18b
ཡང་མ༷་མཆིས༷་སོ། །གཉིས་པ། གང་ཟག་རེ༷་རེས༷་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་བཞི༷་པས༷་ལྷག༷་པ༷་སྟེ་མང་བ་ཡི༷། འོ༷་མ༷་བཏུང༷ས་ཏེ་དེ༷ས་ཀྱང་ངོམས་པར་མ་གྱུར་ཅིང་ད༷་དུང༷་ཡང་འཕགས་ལམ་མ་ཐོབ་པར་དུ་སོ༷་སོ༷་ཡི༷། སྐྱེ༷་བོའི༷་ལམ་གྱི་རྗེས༷་སུ༷་འབྲང༷་བའི༷་འཁོ༷ར་བ༷་པས༷་ནི། སྔར་གྱི་དེ༷་བ༷ས་ཀྱང་ཆེས༷་མང༷་བ་ཉི༷ད་ཅི༷ག་ཀུན་བཏུང༷་བར་ཤེས་འཚལ༷་ལོ༷་སྟེ་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མཐའ་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ། སེམས་ཅན་རེ༷་རེ༷འི་བདག༷་ཉི༷ད་གཅིག་པུའི་ལུས་སྔར་བོར་བའི་རུས༷་པ༷འི་ཕུང༷་པོ༷་ནི༷། ལྷུན༷་པོ༷་དང་མཉམ༷་པ༷་སྙེད༷་ཅི༷ག་འདས༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་ད་དུང་ལམ་ལ་མ་འབད་ན་དེ་བས་ཆེས་མང་བ་འདོར་དགོས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་མ༷་ཡི་ཐུག༷་མཐ༷འ་རྒྱ༷་ཤུག༷་གི་ཚི༷་གུ༷་ཙམ༷་གྱི། རི༷་ལུར༷་བྱས་ཏེ་བགྲང༷ས་ཀྱང༷་ས༷་ཡི༷ས་ལ༷ང་མི༷་འགྱུར༷་རོ་སྟེ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ལུས་ཁོ་ན་ལ་དཔེར་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ས་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ཙམ་གྱི་རིལ་བུ་ཐོགས་ཏེ། འདི་ནི་བདག་གི་མའོ། །འདི་ནི་བདག་གི་མ་དེའི་ཡང་མའོ། །ཞེས་འདོར་བར་བྱེད་ན། དགེ་སློང་དག་ས་ཆེན་པོ་འདིའི་འཇིམ་པ་ནི་ཆེས་སྔར་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི། མི་རྣམས་ཀྱི་མ་བརྒྱུད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཡང་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་
8-5-19a
པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །བཞི་པ་ལ། སྲིད་རྒྱས་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ། གྲོགས་ཡིད་འོང་ལ། གནས་བཟང་བ་ལ། སྤྱོད་ཡུལ་བདེ་བ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ལ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ༷་བྱི༷ན་འཇིག༷་རྟེན༷་གྱི་མཆོ༷ད་འོ༷ས་སུ་གྱུར༷་ནས༷་ནི༷། སླར་ཡང་ལ༷ས་ཀྱི༷་དབ༷ང་གིས༷་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་ས༷་སྟེང༷་མི་དང་དུད་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང༷་བར་འགྱུར་ཞིང་། མིའི་རྒྱལ་པོ་འཁོ༷ར་ལོ༷ས་སྒྱུར༷་བ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གྱུར༷་ནས༷་ཀྱང༷་། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་ལྷག་མ་མེད་ན་འཁོ༷ར་བ༷་དག༷་ཏུ༷་ཡང༷་བྲན༷་ཏེ་བྲན་གྱི་བྲན་ལྟ་བུ་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། མཐོ༷་རིས༷་ཀྱི་ལྷ་ཡི་བུ༷་མོ༷འི་ནུ༷་མ༷་དང་རྐེད༷་པ༷་ལ༷། ལག་པས་འཁྱུད་ཅིང་རེག༷་པའི༷་བདེ༷་བ༷་དུས་ཡུན༷་རི༷ང་དུ་མྱང༷ས་ནས༷་སླར༷་ཡང་། དམྱལ༷་བར༷་རིའི་བར་དུ་འཐག༷་པ་དང་མཚོན་གྱིས་གཅོ༷ད་པ་དང་ལྕགས་ཀྱི་ཁྱི་སོགས་ཀྱི་མཆེ་སྡེར་གྱིས་དབ༷ང་པ༷འི་འཁྲུལ༷་འཁོར༷་གྱི༷། རེག༷་པ༷་ཤིན༷་ཏུ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་བརྟེ༷ན་པར་འཚལ༷་ལོ༷། །གསུམ་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ས་གཞི་ལ་རྐང༷་པའི༷་རེག༷་པས༷་མནན་ན་ནེམ༷་པ༷ར་བྱེད་ཅིང་བདེ༷་བ་སྐྱེད་པར་བཟོ༷ད་པ༷འམ་ནུས་པ། ལྷུན༷་པོའི༷་སྤོ༷་ལ༷་ཡུན༷་རིང༷་དུ་ལྷའི་ལོ་སྟོང་ཙམ་དུ་གན༷ས་ནས༷་ནི༷། སླར༷་ཡ༷ང་ལས་དབང་
8-5-19b
གིས་མེ༷་མུར༷་དང་རོ༷་མྱག༷ས་ཀྱི་འདམ་ན་རྒྱུ༷་བ༷་ཡི༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་ཕོ༷ག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ༷་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད༷་པར་འཚལ༷་ལོ༷། །བཞི་པ། མཐོ༷་རིས༷་བུ༷་མོས༷་མཛེས་པར་བརྟེན་པའམ་འབྲོ༷ངས་ཤིང༷་སྟེ་རྒྱ་འགྲེལ་ལས་འབྲོང་བ་ནི་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་འབྱུང་དེས་ཡིད་དག༷འ་བ༷་དང༷་ལྡན་པ། རྣམ༷་པར༷་མཛེས༷་པའི་ཚལ༷་དུ་སོ༷ན་པར༷་རྩེས༷་ནས༷་སླར༷། འདབ༷་མ༷་རལ༷་གྲི༷་འདྲ༷་བའི་ཚལ༷་གྱི་ན༷གས་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷། རྐང༷་ལག༷་དང་རྣ༷་བ༷་སྣ༷་གཅོ༷ད་པ་དག་འཐོ༷བ་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །ལྷའི་ཆུ་བོ་དལ༷་གྱིས༷་འབ༷བ་པ༷་ན་ལྷ༷་ཡི༷་བུ༷་མོ༷་ནི༷་གདོ༷ང་མཛེ༷ས་པ་དང་གསེར༷་གྱི༷་པ༷དྨའི༷་སྟན་ལ་ལྷ༷ན་ཅིག་ཏུ་ཞུགས༷་ནས༷། སླར༷་ཡང༷་ངན་སོང་དམྱལ༷་བའི༷་ཆུ༷་བོ༷་རབ༷་མེ༷ད་པར༷། རུལ་བ་བ་ཚྭའི་རྣམ་པ་ཀུན་ཅན་ནམ་ཚ༷་སྒོ༷་ཅན་བཟོ༷ད་བརླག༷་གམ་བཟོད་མེད་ཀྱི་ཆུ༷་ཚན༷་ནང་དུ་འཇུག༷་འཚལ༷་ལོ༷། །ལྔ་པ། ལྷ༷་ཡུལ༷་གྱི་འདོ༷ད་པའི་བདེ༷་བ་ཤིན༷་ཏུ༷་ཆེན༷་པོ༷་དང༷་། ཚང༷ས་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་འདོད་པའི་ཆག༷ས་བྲལ༷་གྱི་བདེ༷་བ༷་ཐོབ༷་ནས༷་སླར༷་ཡང་། མན༷ར་མེ༷ད་པའི་དམྱལ་བའི་མེ༷་ཡི༷་བུ༷ད་ཤིང༷་གི་ཚུལ་དུ་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་རྒྱུན༷་མི༷་འཆ༷ད་ཅིང་བར་མཚམས་མེད་པ༷་བརྟེན༷་འཚ༷ལ་ལོ༷། །དྲུག་པ། ལྷའི་བུ་ཉི༷་མ༷་དང་ཟླ༷་བ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཐོབ༷་སྟེ་རང༷་ལུས༷་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་པ་ཉིད་ཀྱི༷།
8-5-20a
འོ༷ད་ཀྱིས༷་འཇིག༷་རྟེན༷་མཐའ༷་དག༷་སྣང༷་བར་བྱས༷་ཏེ༷། སླར༷་ཡང༷་གླིང་བར་སོགས་མུན༷་ན༷ག་སྨག༷་རུ༷མ་ཕྱིན༷་པར་གྱུར༷་ནས༷། རང༷་གི༷་ལ༷ག་པ༷་བརྐྱང༷་བ༷འང་མི༷་མཐོ༷ང་བར་འགྱུ༷ར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་འདུག་པའི་དབང་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པའི་དུས་དེ་འདྲ་འོང་བར་བསྟན་གྱི། གནས་དེ་དང་དེ་ནས་འཕོས་ན།གནས་ངན་དེ་དང་དེ་འདྲར་སྐྱེ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་བར་མི་བྱའོ། །འཕགས་ལམ་མ་ཐོབ་པར་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྣམས། ལས་སྔ་མའི་འཕེན་པ་ཟད་ནས་ཕྱི་མའི་ལས་ཀྱིས་གནས་ངན་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་བསམ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པར་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་གདམས་པ། དེ༷་ལྟར༷་འཁོར་བ་འདི་ཉེས་པའམ་ནོང༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཤེས་པའམ་འཚ༷ལ་ནས་བསོ༷ད་ནམ༷ས་ནི༷། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་མར༷་མེ༷འི་སྣང༷་པ༷་སྟེ་ངན་སོང་གི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་རབ༷་ཏུ་བཞེས༷་ཤིག༷ཅིའི་ཕྱིར་ན། རང་ཉིད་གཅི༷ག་པུ༷་ཉི༷་མ༷་ཟླ༷་བ༷ས་མི༷་བརྫི༷་སྟེ་འོད་ཀྱིས་གཞོམ་མི་ནུས་པའི༷། འཁོར་བའི་མུན༷་ནག༷་མཐ༷འ་ཡས༷་པའི་ནང༷་དུ༷་འཇུག༷་པ་དེ་ཡི་ཚེ་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་བྲལ་ན་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པའི་ཐིབ་པོ་བརྣག་
8-5-20b
དཀའ་བ་ཤེས་འཚལ༷་ལོ༷། །
说苦深分法
གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་ལ། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་ནས་སྐྱེ་བ་བཟློག་ཕྱིར་འབད་དགོས་པར་གདམས་པ་གཉིས།
当知轮回苦本性
དང་པོ་ལ། དམྱལ་བ། དུད་འགྲོ། ཡི་དྭགས། ལྷ། ལྷ་མིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྔ་ལས།
地狱苦
དང་པོ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། སེམ༷ས་ཅ༷ན་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས༷་པ༷ར་སྤྱད༷་པ༷་སྤྱོ༷ད་པ་རྣམ༷ས་ལ༷། ཡ༷ང་སོས༷་དང་ཐིག༷་ནག༷་དང་རབ༷་ཏུ༷་ཚ༷་བ༷་དང༷་། བསྡུས༷་འཇོ༷མས་དང་ངུ༷་འབོ༷ད་དང་མན༷ར་མེ༷ད་པ་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷། ཚ་གྲང་གི་དམྱལ༷་བ༷་རྣམ༷ས་སུ༷་རྟག༷་ཏུ༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་བར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དེའི་རྒྱུ་སྤང་བར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྡུག་བསྔལ་དངོས་དང་། དེ་གང་ལ་ཅི་ལྟར་འབྱུང་ཚུལ་ལ་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ། སེམས་ཅན་བསྡུས་འཇོམས་དུ་སྐྱེས་པ་ཁ༷་ཅི༷ག་ལྕགས་ཀྱི་གཏུན་བུས་ཏིལ༷་བཞི༷ན་འཚི༷ར་ཏེ༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི། ལྕགས་ཀྱི་མཆིག་འབར་བ་དག་གི་སྟེང་དུ་མཆིག་གུས་བཏགས་པས་ཕྱེ༷་མ༷་ཞིབ༷་མོ༷་བཞི༷ན་དུ༷་ཕྱེ༷་མར༷་རློག༷་པར་བྱེད་དོ། །ཐིག་ནག་པ་ཁ༷་ཅི༷ག་སོ༷ག་ལེ༷ས་འདྲ༷་སྟེ༷་དེ༷་བཞི༷ན་གཞན༷། སྟ༷་རེ༷་མི༷་བཟ༷ད་སོ༷་ཀུན་རྣོན༷་པོ་ཅན་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་གཤ༷གས་
8-5-21a
པར་བྱེད་དོ། །དེ༷་བཞི༷ན་གཞ༷ན་ད༷ག་ཆུ་བོ་རབ་མེད་ཀྱི་འགྲམ་སོགས་སུ་ཁྲོ༷་ཆུ༷་བཞུས༷་པ༷་ཡི༷། ཁུ༷་བ༷་འབ༷ར་བ༷་འཁྲིག༷ས་པ༷་ཁ་ནང་དུ་ལྡུད༷་པར༷་བགྱིད༷་དོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་ཚ་དམྱལ་ན་ལྕག༷ས་ཀྱི༷་གས༷ལ་ཤིང༷་མེ་རབ༷་ཏུ་འབ༷ར་བ༷། ཚེ༷ར་མ༷་ཅ༷ན་ལ༷་ཕྲེང་བ་བཞིན་དུ་ཀུན༷་ཏུ༷་རྒྱུ༷ད་པར༷་བགྱིད༷་དོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་རལ་གྲིའི་ཚལ་ན་ལྕག༷ས་ཀྱི༷་མཆེ༷་བ༷་དང་ལྡན༷་པའི༷་ཁྱི༷། གཏུམ༷་པོ༷ས་དབད༷་ཅིང་སྐྲག་ནས་ལ༷ག་པ༷་གནམ༷་དུ༷་བསྒྲེང༷ས་ཤིང་བྲེད་དོ། །དེར་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་དབ༷ང་མེ༷ད་པར་གཞ༷ན་དག༷་བྱ་ལྕགས༷་མ༷ཆུ་རྣོ༷ན་པོ༷་དང༷་། སེན༷་མོ༷་མི༷་བཟ༷༷ད་པ་དང་ལྡན༷་པའི༷་ཁྭ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་གཏོགས་པའམ་འཐོ༷ག་པར་བྱེད་དོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་ཉེ་འཁོར་གྱི་གནས་དེར་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་སྲིན༷་བུ༷་དང་སྦུར༷་བ༷་ཕྱི་རོལ་ནས་བྱུང་བ་མདོག་དབྱིབས་རིགས་ཐ་དད་པ་སྣ༷་ཚོག༷ས་དང༷་། ཤ༷་སྦྲང༷་དང་སྦྲང༷་མ༷་ནག༷་པོ༷་ཁྲི༷་ཕྲག༷་མང་པོ་དག༷། མཆུ་རེག༷་པ་ཙམ་ན༷་མི༷་བཟ༷ད་པའི་རྨ༷་སྲོལ༷་ཆེར༷་འབྱི༷ན་པ༷ས། ཟ༷་བར༷་བགྱིད༷་ཅིང༷་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་ལུས་འགྲེ༷་ལྡོག༷་དང་ངག་སྨྲེ༷་སྔག༷ས་འདོ༷ན་པར་བྱེད་དོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་ཚ་དམྱལ་ན་མདག༷་མེ༷་འབ༷ར་བའི༷་ཚོག༷ས་སུ༷་ནི༷། དུས་རྒྱུན༷་མི༷་ཆ༷ད་པར༷་རབ༷་ཏུ་བསྲེག༷ས་པས་ཁ༷་ཡ༷ང་བགྲད༷་དེ། དེ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་མཐུ་མེད་དོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་རབ་ཏུ་ཚ་བར་ལྕག༷ས་
8-5-21b
ལ༷ས་བྱས༷་ཤིང་མེ་འབར་བ༷འི་ཟང༷ས་ཆེ༷ན་དུ༷། ལུས་སྤྱིའུ༷་ཚུག༷ས་སུ་འབྲ༷ས་ཀྱི༷་ཅུད༷་འཕེ༷ད་སྟེ་འབྲས་ཟན་བཙོ་བ་བཞི༷ན་དུ༷་འཚེད༷་པར་བྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ནམ་འབྱུང་བའི་དུས་ལ་བསམ་པ། འབྱུང་ན་མི་བཟོད་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ལ། མྱོང་བའི་ཡུན་རིང་ཐུང་ལ་བསམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ། སྡིག༷་ཅ༷ན་རྣམས་ནི་ཁ་ནས་དབུག༷ས་འབྱུང༷་བ་འདི་འ༷གགས་པའམ་ཆད་པ༷་ཙམ༷་ཞི༷ག་གི༷། དུས༷་ཀྱིས༷་བར༷་དུ༷་ཆོད༷་པ་ལས་གཞན་མེད་པ་དེ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དམྱལ༷་བ༷་ཡི༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་གཞལ༷་ཡ༷ས་པའམ་བསམ་ཡས་པ་དེ་ཐོས༷་ནས༷་ཀྱང་རྣམ༷་པ་སྟོང༷་དུ༷། མི་སྐྲག་པའམ་མི༷་འཇིག༷ས་པ་གང༷་ལ༷གས་པ་དེ་ཡི་སྙིང་ནི་རྡོ༷་རྗེའི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་ཡིན་ནོ༷། །གཉིས་པ་ལ། སྤྱིར། བྱེ་བྲག །དཔེ་བསམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ། དམྱལ༷་བ༷་ཡི་ཚུལ་ཡི་གེའམ་གཟུགས་བརྙན་དུ་རི་མོར་བྲིས༷་པ༷་མཐོང༷་བ་དང༷་གཏམ་རྒྱུད་རྣ་བས་ཐོས༷་པ༷་དང༷་། རང་གིས་དེའི་ཚུལ་ཡིད་ལ་དྲ༷ན་པ་དང༷་རང་གིས་ཁ་ཏོན་དུ་བཀླག༷ས་པ་ད༷ང་དབྱིབས་ཀྱི་ཚུལ་འཇིམ་པ་ལས་ལྡེར་ཚོའི་གཟུག༷ས་སུ༷་བགྱིས༷་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་ཀྱང༷་། འཇིག༷ས་པ༷་སྐྱེད༷་པར༷་འགྱུར༷་ན༷་ཤིན་ཏུ་མི༷་བཟ༷ད་པའི༷། རྣ༷མ༷་སྨིན༷་དངོས་རང་གིས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་ན༷་སྨོས༷་ཅི༷་
8-5-22a
འཚལ༷། གཉིས་པ། བདེ༷་བ༷་ཀུན༷་གྱི༷་ནང༷་ན༷ས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲི༷ད་པ་མ་ལུས་པ་ཟ༷ད་པ༷་རྣམ་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། བདེ༷་བའི༷་དབང་པོའམ་བདག༷་པོར༷་བགྱིད༷་པ༷་ཇི༷་ལྟ༷་བར༷། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཀུན༷་གྱི༷་ནང༷་ན༷་ནི༷། མན༷ར་མེ༷ད་པའི་དམྱལ༷་བའི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ར༷བ་ཏུ་མི༷་བཟ༷ད་པ་སྟེ་ཆེའོ། །གསུམ་པ། མིའི་འཇིག་རྟེན་འདི༷་ན༷་ཉིན༷་གཅི༷ག་ལ་མདུ༷ང་ཐུང༷་སུམ༷་བ༷རྒྱ༷་ཡིས༷། ར༷བ་ཏུ༷་ཀུན་ཤུགས་དྲག༷་པོར་བར་མ་ཆད་དུ་བཏ༷བ་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་གང༷་ལག༷ས་པ༷། དེས༷་ནི༷་སེམས་ཅན་དམྱལ༷་བའི༷་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཆུང༷་ངུ་ལ༷འང༷་། དཔེ་ཡི་ཕྱོགས་ཙམ་མམ་འོ༷ལ་ཡ༷ང་མཚོན་པར་མི༷་བགྱི༷་དེ་ཡི་ཆ་ཤས་ཙམ་མམ་ཆར༷་ཡང༷་འགྲན་མི༷་ཕོ༷ད་དོ༷། །གསུམ་པ་ཡུན་ནི། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ལྟར༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཤིན༷་ཏུ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་དག་ལོ༷་གྲངས། བྱེ༷་བ༷་ཕྲག༷་བརྒྱ༷ད་ཉ༷མས་སུ༷་མྱོང༷་ཡང༷་ནི༷། ཇི༷་སྲི༷ད་རྒྱུ་མི༷་དགེ༷་བའི་ལས་དེ༷་ཟ༷ད་པར་མ༷་གྱུར༷་པ༷། དེ༷་སྲི༷ད་དུ་འཚོ་བའི་སྲོག༷་དང༷་འབྲལ༷་བ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་སྲིད་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་སྤང་བ་ནི། གོང་བཤད་མི༷་དགེ༷འི་འབྲས༷་བུ་འདི༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ས༷་བོ༷ན་ནི༷། སྲོག་གཅོད་སོགས་ལུས༷་དང་རྫུན་སོགས་ངག༷་དང་བརྣབ་སེམས་སོགས་ཡི༷ད་ཀྱི་ཉེ༷ས༷་སྤྱད༷་ཆེན་པོ་རྣམས་
8-5-22b
ཡིན་པས་རྒྱལ་པོ་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷། ཅི༷་ནས༷་ཉེས་པ་དེ༷་ཡི་རྡུལ༷་ཙམ༷་ཡང༷་མ༷་མཆིས༷་པ༷། དེ༷་ལྟར༷་ཉི༷ད་ཀྱི་རྩལ༷་ཅི་ཡོད་ཀྱིས༷་འབ༷ད་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག་ཅེས་གདམས་པའོ། །
旁生苦
གཉིས་པ་དུད་འགྲོ་ལ་སྤྱི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྱེ་བྲག་ཁ་འཐོར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཉིས། དང་པོ། དུད༷་འགྲོ༷འི༷་སྐྱེ༷་གན༷ས་སུ་གཏོགས་པ་ན༷་ཡ༷ང་གཞན་གྱིས་གསོ༷ད་པ༷་དང༷་། ཞགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བཅིང༷ས་པ་ད༷ང་ལྕག་སོགས་ཀྱིས་བརྡེག༷་པ་སོ༷གས་མི་དང་མི་མིན་གྱི་གནོད་པ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ༷། ཞི༷་བ་མྱང་འདས་ཐོབ་འགྱུ༷ར་ཐར་ལམ་གྱི་དགེ༷་བ༷་སྤང༷ས་བ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི། བྱིང་གནས་སོགས་གཅི༷ག་ལ༷་གཅི༷ག་ཟ༷་རྣམ་སྨིན་ནམ་སྡུག་བསྔལ་ཤིན༷་ཏུ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ༷་དང་ལྡན་ནོ། །གཉིས་པ། ཆུ་གནས་སོགས་དུད་འགྲོ་ཁ༷་ཅི༷ག་ནི་མུ༷་ཏིག༷་དང་ལུག་སོགས་བལ༷་དང༷་གླང་ཆེན་སོགས་རུས༷་པ༷་དང་ཁྲ༷ག་དང་། ཤ༷་ཡི་ཆེད་དུ་རི་དྭགས་སོགས་དང༷་སྟག་གཟིག་སོགས་པ༷གས་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་འཆི༷་བར༷་འགྱུར༷། རང་དབ༷ང་མེ༷ད་པར་གཞ༷ན་ད༷ག་རྟ་སོགས་རྡོག༷་པ༷་སྟེ་རྐང་པ་དང་མ་ཧེ་སོགས་ལག༷་པ༷་དང༷་། བོང་བུ་སོགས་ལྕག༷་ཚན་དང༷་གླང་པོ་ཆེ་ལྕག༷ས་ཀྱུ་ད༷ང་དབྱུག་པ་སོགས་གད༷བ་པས༷་གླང་སོགས་བཏབ༷་སྟེ་བྲན་དུ་བཀོ༷ལ་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །
饿鬼苦
གསུམ་
8-5-23a
པ་ཡི་དྭགས་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ཡི༷་དྭག༷ས་སུ་སྐྱེས་ན༷་ཡ༷ང་འདོ༷ད་པས༷་ཕོང༷ས་པ༷་ཡི༷ས། བསྐྱེ༷ད་པ༷འི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་བར་མེད་པའམ་རྒྱུན༷་ཆག༷ས་པ་བཅོས་སུ་མེད་པའམ་མི༷་འཆོ༷ས་པ༷། བཀྲེས༷་པ་དང་སྐོམ༷་པ་དང་དགུན་གྲང༷་བ་དང་སོས་ཀ་དྲོ༷་བ་དང་ཟས་ཕྱིར་རྒྱུ་བས་ང༷ལ་བ་དང༷་སྐྱེས་བུ་མཚོན་ཐོགས་པ་མཐོང་བ་སོགས་ཀྱིས་འཇིག༷ས་པ༷་ཡི༷ས། བསྐྱེ༷ད་པ༷་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ཤི༷ན་ཏུ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་བརྟེན༷་འཚལ༷་ལོ༷། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། སྡུག་བསྔལ་དང་། དེའི་རྒྱུ་གཉིས། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་དངོས་དང་། དེ་ཇི་ཙམ་མྱོང་བའི་ཡུན་གཉིས། དང་པོ། ཡི་དྭགས་ཁ༷་ཅི༷ག་གིས་ཁ༷་ནི༷་ཁབ༷་ཀྱི༷་མིག༷་ཙམ༷་དུ་ཆུང་ལ༷། ལྟོ༷་བ༷་ནི་རི༷་ཡི༷་གཏོས༷་ཙམ༷་དུ་ཆེ་བས་དགང་དཀའ་བས་བཀྲེས༷་པས་ཉེན༷་པར་གྱུར་ཏེ། སྣབས་སོགས་མི༷་གཙང༷་གྱི༷་ནར༷་ཏེ་དགོས་མེད་དུ་བོ༷ར་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་། ཟ་བའམ་འཚལ༷་ཀུན་བ༷འི་མཐུ༷་དང༷་ལྡན༷་པ༷་མ༷་ལ༷གས་སོ༷། །ཁ༷་ཅི༷ག་ཕྱིའི་པག༷ས་པ་དང་ནང་གི་རུས༷་པ་ནི་ལྷག་མར་ལུས༷་ཤི༷ང་ཤ་སྐམ་པ་གོས་མེད་པའི་གཅེར༷་བུ༷་སྟེ༷། དཔེར་ན་ཤིང་ཏ༷་ལ༷འི་ཡ༷ང་ཏོག༷་ཅེས་མགོའི་རྩེ་མོ་བསྐམ༷ས་པ༷་ལྟ་བུ་ལ༷གས་སོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་མཚ༷ན་རེ་རེ་ཞིང་ཞེས་མཚན་མོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ༷་ནས༷་མེ་འབ༷ར་བ༷་སྟེ༷། ཟས༷་སུ༷་ཟ་ན་ཡང་མེ་
8-5-23b
འབར༷་བཞིན་པའི༷་ཁ༷ར་བབ༷ས་པའི་བྱེ༷་མ༷་འཚ༷ལ་ཏེ་ཟའོ། །སྨད༷་པའི་རིག༷ས་སུ་གནས་པ་འག༷འ་ཞིག་ནི༷་རྣག༷་དང༷་ཕྱི༷་ས༷་སྟེ་དྲི་ཆེན་ད༷ང་། ཁྲག༷་སོ༷གས་མི༷་གཙང༷་བ༷་ཡང༷་མི༷་རྙེད༷་དེ༷། སྡང་སེམས་ཀྱིས་ཐོ་བ་སོགས་ཐོགས་ནས་ཕ༷ན་ཚུན༷་གདོང༷་དུ༷་འཚོག༷་པའམ་བརྡེག་ཅིང༷་མགྲིན༷་པ༷་ནས༷། ལྦ༷་བ༷་བྱུང༷་བ༷་སྨིན༷་པའི༷་རྣག༷་ཟ་བའམ་འཚ༷ལ་ལོ༷་སྟེ་དེས་སྲོག་འཚོ་བའོ། །ཡི༷་དྭག༷ས་རྣམ༷ས་ལ༷་ཚ་བ་དང་ལྡན་པ་སོ༷ས་ཀའི༷་དུས༷་སུ༷་ནི༷། ཟླ༷་བ༷འ༷ང་ཚ༷་བར་གྱུར་ནས་གདུང་བ་བསྐྱེད་ལ༷་དགུན༷་གྲང་དུས་སུ་ནི༷་ཉི༷་མའ༷ང་གྲང༷་བར་སྣང་ཞིང་། ལྗོན༷་ཤིང༷་བཟང་པོའང་འདིས་མཐོང་ཚེ་འབྲས༷་བུ༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་འདི༷་དག༷་གིས༷། བལྟས༷་པ༷་ཙམ༷་གྱིས༷་ཆུ་ཀླུང༷་ཡ༷ང་བསྐམ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་བ༷ར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ལ་བསྟེ༷ན་པར་གྱུར༷་པ༷། ཉེས༷་པར༷་སྤྱོ༷ད་པའི༷་ལ༷ས་ཀྱི༷་ཞག༷ས་པ༷་ནི༷། ཤིན་ཏུ་སྲ༷་བས༷་བཅིང༷ས་པ༷འི་ལུ༷ས་ཅ༷ན་ཁ༷་ཅི༷ག་ནི༷་ལོ༷་ཡི་གྲངས། ལྔ༷་སྟོང༷་ད༷ག་དང༷་ཁྲིར༷་ཡང༷་འཆི༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི། དེ༷་ལྟར༷་ཡི༷་དྭག༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་སྣ༷་ཚོག༷ས་པའི༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་དོན་མཐུན་དུའམ་རོ༷་གཅི༷ག་ཐོ༷བ་པ༷་གང༷་ལག༷ས་པ༷། དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ནི༷་སྐྱེ༷་བོ༷་འཇུ༷ངས་པ་ལ་དག༷འ་བ༷་སྟེ་བདག་ལ་ཅི་ཡང་མེད་
8-5-24a
དོ་སྙམ་པ་ཅན། སེར༷་སྣ༷་འཕ༷གས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མིན༷་པ་དེ་ཉིད་ལག༷ས་པར༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས་གསུ༷ངས་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། སེར་སྣ་ཅན་ནི་ཡི་དྭགས་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེ་ན་ཡང་དེ་ཚེ་དབུལ་པོར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །
天道苦
བཞི་པ་ལྷ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། མཐོ༷་རི༷ས་འདོད་པའི་ལྷའི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་ན༷་ཡང༷་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པའི་བདེ༷་བ་ཆེན༷་པོ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ༷་དག༷་གི༷་སྟོབས་ལས། འཆི༷་འཕོ༷་བའི་དུས་ཀྱི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཉི༷ད་ནི་སྔར་གྱི་བདེ་བའི་ཚད་དེ༷་བས༷་སྟོབས་ཆེ༷འོ། །དེ༷་ལྟར༷་བས༷མས་ནས༷་ཡ༷་ར༷བས་དམ་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ནི༷། བདེ་བ་མི་བརྟན་པས་ཟ༷ད་པར་འགྱུར༷་བའི་མཐོ༷་རིས༷་ཀྱི་སླ༷ད་དུ༷་སྲེ༷ད་པར་མི༷་བགྱིའོ༷། །གཉིས་པ། ལྷ་རྣམས་འཆི་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ལུས༷་ཀྱི༷་ཁ༷་དོག་མི༷་སྡུག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་དང༷་། རང་གི་སྟན༷་ལ༷་སྔར་ཇི་ཙམ་བསྡད་ཀྱང་མི་སྐྱོ་བ་ལ་དེའི་དུས་སུ་མི༷་དགའ༷་ཞིང་རྒྱན་གྱི་མེ༷་ཏོག༷་གི་ཕྲེང༷་བ་རྙིང༷་པར་གྱུར་པ་དང༷་། གོས༷་ལ༷་དྲི༷་མ༷་ཆག༷ས་པ་དང༷་ལུས༷་མཆན་ཁུང་སོགས་ལ༷ས་ནི༷། སྔོ༷ན་ཆ༷ད་མེ༷ད་པའི༷་རྡུལ༷་འབྱུང༷་བ་ཞེས༷་བ༷གྱི་བ༷། མཐོ༷་རིས༷་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་འཆི༷་འཕོ༷་སྦྲོན༷་པར་བགྱིད༷་པའི་འཆི༷་བའི་ལྟ༷ས་ལྔ༷། ལྷ༷་ཡུལ༷་ན་གན༷ས་པའི་
8-5-24b
ལྷ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་འབྱུང༷་སྟེ༷། དཔེར་ན་ས༷་སྟེང༷་གི་མི༷་རྣམ༷ས་འཆི༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷་དག༷་གི་ཚེ། སྦྲོན༷་ཀུན་པ༷ར་བྱེ༷ད་པའི༷་འཆི༷་ལྟས༷་རྣམ༷ས་དང༷་འདྲའོ༷། །དེར་མ་ཟད་ལྷ༷་ཡི༷་འཇིག༷་རྟེན༷་དག༷་ན༷ས་ཤི་འཕོ༷ས་པ༷་རྣམས་ལ༷། གལ༷་ཏེ༷་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དགེ༷་བའི༷་ལྷག༷་མ༷་འག༷འ་མེ༷ད་པ་ན༷། དེ༷་ན༷ས་རང་དབ༷ང་མེ༷ད་པར་དུད༷་འགྲོ༷་དང་ཡི༷་དྭགས༷་དང༷་། དམྱལ༷་བར༷་གན༷ས་པ༷་ལས་གང༷་ཡང༷་རུ༷ང་བར༷་སྐྱེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར༷་རོ། །
非天苦
ལྔ་པ་ལྷ་མིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ལྷ༷་མི༷ན་གྱི་སྐྱེ་གནས་དག༷་ན༷་ཡང༷་ཕྲག་དོག་གི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས༷་ལྷ༷་ཡི༷། དཔ༷ལ་ལ༷་སྡང༷་ཕྱིར༷་ཡི༷ད་ཀྱི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཆེ༷་སྟེ་ཕྲག་དོག་གིས་ཡིད་མི་བདེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་མིན་གྱི་འགྲོ་བ་དེ༷་དག༷་བློ་དང༷་ལྡན༷་ཡ༷ང་རྣམ་སྨིན་ནམ་འགྲོ༷་བ༷་ཡི༷། སྒྲིབ༷་པས༷་རྟེན་དེ་ལ་བདེ༷ན་པ༷་མཐོང༷་བ༷་མ༷་མཆིས༷་སོ༷། །
教授知已勤于离有分法
གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་སྐྱེ་བ་བཟློག་པར་གདམས་པ་ལ། སྐྱེ་བ་བཟློག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་སྐྱེ་བ་བཟློག་པ་ལ་དྲག་ཏུ་འབད་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། འཁོར༷་བ༷་ཡི་རང་བཞིན་ནམ་སྐྱོན་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ་ལ༷གས་པས༷་ལྷ༷་མི༷་དང༷་། དམྱལ༷་བ༷་ཡི༷་དྭག༷ས་དུད༷་འགྲོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི་གནས་རིས་དེ་དག༷་ཏུ༷། སྐྱེ༷་བ༷་འདི་ནི་བཟང༷་པོ༷་མ༷་ལ༷གས་
8-5-25a
ཀྱི་དེར་སྐྱེ་བ༷་ནི༷། འཇིགས་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་གནོ༷ད་པ༷་དུ༷་མ༷འི་སྣོ༷ད་དུ་འགྱུར༷་བ་ལ༷གས་པས་དེ་ལྟར་མཁྱེན༷་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མགོ༷འ༷མ་གོས༷་ལ༷་གློ༷་བུར༷་དུ་མེ༷་ཤོར༷་ན༷་མྱུར་དུ་བཟློག་པ་ལ་འབད་དགོས་པ་ཡིན་ཡང་། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པའི་མཁས་པས་ནི་མེ་དེ༷་ད༷ག་བཟློག༷་ཕྱིར༷་རྩོལ་བའི་བགྱི༷་བ༷་དེའང་བཏང༷་ནས༷་ཀྱང༷་། ལུས་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡ༷ང་སྲི༷ད་མེ༷ད་པར༷་བགྱི་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་རྩོལ་བའི་ཐབས་འདི་ལ་འབ༷ད་འཚ༷ལ་ཏེ༷། ཡང་སྲིད་མེད་པར་བགྱི་བ་དེ༷་བ༷ས་ཆེས༷་མཆོག༷་ཏུ་གྱུར་པའི་དགོ༷ས་པ༷་གཞ༷ན་མ༷་མཆི༷ས་པས་སོ། །
教授善入解脱品分法
གཉིས་པ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ། འབྲས་བུ་ཐར་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྒྱུ་ལམ་བདེན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་གཉིས།
令确信解脱果位
དང་པོ། རྒྱུ་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་ད༷ག་དང༷་བས༷མ་གཏན༷་ཤེས༷་རབ༷་ཀྱིས༷་ཏེ་བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་གྱིས། འབྲས་བུ་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་ཞི༷་ཞིང་སྲིད་པར་ཀུན་སྦྱོར་གྱི་ལས་མེད་པས་དུལ༷་བ༷་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི༷་མ་མེ༷ད་པའི༷། གོ༷་འཕ༷ང་མི༷་རྒ༷་མི༷་འཆི༷་བ་སྟེ་རྒ་ཤི་མེད་པས་ནམ་ཡང་ཟ༷ད་མི་ཤེས་པའམ་མི༷་འཚལ༷་བ། ཕྱི་རོལ་པས་བཏགས་པའི་ཐར་
8-5-25b
པ་གཟུགས་ཅན་ས༷་ཆུ༷་མེ༷་རླུང༷་ཉི༷་ཟླ༷་ལྟ་བུའི་བེམ་པོ་དང་བྲལ༷་བ་དེ་ཐོ༷བ་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །འདི་ལ་ཞི་བ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འགག་པ་དང་། དུལ་བ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་དབང་པོ་དུལ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་དྲི་མ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་བཤད་ཀྱང་རུང་ངོ་། །
修行因道谛
གཉིས་པ་ལ། མཐོང་ལམ་དང་། བསྒོམ་ལམ་བཤད་པ་གཉིས།
说见道
དང་པོ་ལ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་བཤད་པ། དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཞི་གནས་དང་འབྲེལ་བར་ཤེས་རབ་ཟབ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། མཐོང་ལམ་ཀུན་གྱི་སྐབས་སུ་དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པའི་དྲ༷ན་པ་དང༷་ཆོས༷་ར༷བ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེ༷ད་པའི་ཤེས་རབ་དང༷་བླང་དོར་ལ་འབད་པའི་བརྩོ༷ན་འགྲུས༷་དང༷་། ཡིད་བདེ་བའི་དགའ༷་བ་དང༷་ལུས་སེམས་ལས་རུང་གི་ཤིན༷་ཏུ༷་སྦྱང༷ས་པ་ད༷ང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང༷་ངེ་འཛི༷ན་ད༷ང་། བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་བཏང༷་སྙོམ༷ས་ཏེ་འདི༷་བདུ༷ན་ནི་བྱང༷་ཆུབ༷་ཀྱི་ཡ༷ན་ལག༷་ཅེས་བྱ༷་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ནི་མྱང་འདས་དང་ཡན་ལག་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའམ་ཡང་ན་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི་དང་དྲན་པ་ནི་
8-5-26a
དེའི་གནས་ཀྱི་དང་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དང་དགའ་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་དང་། ལྷག་མ་གསུམ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་གོ། དེས་ན་དེ་བདུན་པོ། མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པ་ཐོ༷བ་པར་བགྱིད༷་པའི༷་དགེ༷་བའི་ཚོག༷ས་ལག༷ས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས༷་རབ༷་མེ༷ད་པར༷་ཐར་བ་མཆོག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བས༷མ་གཏན༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། བས༷མ་གཏན༷་མེ༷ད་པར༷་ཡང༷་ནི༷་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཡང་དག་པའི་ཤེས༷་རབ༷་མེ༷ད་དེ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་ཟག་གང༷་ལ༷་ཤེར་ཏིང་ངམ་ཞི་ལྷག་དེ༷་གཉི༷ས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཡོ༷ད་པས༷་ནི་སྲི༷ད་པ༷་ཡི༷། རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་ཐ་གྲུ་མི་མངོན་པ་འདི་ཡང་ཆུང་ངུ་བསྐམ་པར་སླ་བ་གན༷ག་རྗེས༷་ཀྱི་ཆུ་ལྟ༷་བུར༷་ཤེས་པའམ་འཚལ༷་བར༷་བགྱི༷་སྟེ་ཞི་ལྷག་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་སྐེམ་པར་བྱ་མི་དཀའ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། སྤྱད་བྱ་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་
8-5-26b
ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལྟ་བ་བཤད་པ། གཉེན་པོ་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཡིན་གཉིས་མིན་ཏེ་སྔོན་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི། དེ་གཉིས་མཐའ་ལྡན་ཡིན་མིན་གྱི་མུ་བཞི་ཕྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོང་ཕན་ཆད་འབྱུང་མི་འབྱུང་གི་མུ་བཞི་མྱང་འདས་ལ་བརྟེན་པ་དང་ལུས་སྲོག་གཅིག་ཐ་དད་གཉིས་བཅས་ལུང༷་མ༷་བསྟན༷་པ༷་བཅུ༷་བཞི༷་ཞེས་འཇིག༷་རྟེན༷་ན༷། སྟོན་མཆོག་ཉི༷་མའི༷་གཉེན༷་གྱིས༷་རབ༷་ཏུ་གསུང༷ས་པ་ག༷ང་དག་ལ༷གས་པ༷། དེ༷་དག༷་རྣམ༷ས་ལ༷་དེ་དང་དེའི་ཚུལ་བས༷མ་པར༷་མི༷་བགྱི༷་སྟེ།༷ དེ༷་ཡི༷ས་བློ༷་ནི༷་ཞི༷་བ༷ར་བགྱིད༷་པ་མ༷་ལ༷གས་ཏེ་མགོ་རྨོངས་ཞིང་ཡིད་ཤ་ཐང་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་པ། དོན་འདི་དག་ཕྱི་རོལ་པས་བདག་རྟག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དྲི་བ་བྱས་པས་ན་ཁྱད་གཞི་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱད་ཆོས་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། བདག་བཀག་ན་ཡང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས་དྲི་བ་དེ་དག་གི་ལན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་དངོས་དང་། དེའི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཀུན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། བདག་མེད་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་མ༷་
8-5-27a
རིག༷་པ༷་ལ༷ས་ལ༷ས་འདུ་བྱེད་པ་འབྱུང་ཏེ༷་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷། ས་བོན་དང་འཕེན་པའི་རྣ༷མ་ཤེ༷ས་འབྱུང་ཞིང་དེ༷་ལ༷ས་ཚོར་འདུ་སོགས་མི༷ང་བཞི་དང༷་ནུར་ནུར་པོ་སོགས་གཟུག༷ས་རབ༷་ཏུ་འབྱུང༷་ཞིང་། དེ༷་ལ༷ས་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་དྲུག༷་སྟེ༷་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷། ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་འདུས་ཏེ་རེ༷ག་པ༷་དྲུག་ཀུན༷་ཏུ༷་འབྱུང༷་པར༷་ཐུབ༷་པས༷་གསུང༷ས་སོ། །རེག༷་པ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཚོར༷་བ༷་བདེ་སྡུག་སོགས་ཀུན༷་འབྱུང༷་སྟེ༷། ཚོར༷་བའི༷་གཞི༷་ལ༷ས་འཇུག་ལྡོག་གི་སྲེ༷ད་པ༷་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར༷། སྲེ༷ད་པ་ལ༷ས་ནི་དོན་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུག་པ་ལེ༷ན་པ༷་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་སྟེ༷། དེ༷་ལ༷ས་ལས་འདུ་བྱེད་པའི་སྲི༷ད་པ༷་འབྱུང་ཞིང་སྲི༷ད་པ་ལ༷ས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ༷་བ༷་འབྱུང་བ་ལ༷གས་སོ། །སྐྱེ༷་བ༷་ཡོ༷ད་ན༷་མྱ༷་ངན༷་དང་ན༷་བ་དང་རྒ༷་བ་དང༷་། འདོ༷ད་པ༷ས་ཕོང༷ས་པ་དང༷་འཆི༷་བ་དང༷་འཇིག༷ས་པ་དང་སྨྲེ་སྔགས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སོག༷ས་ཀྱི༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ཕུང༷་པོ༷་ཤིན༷་ཏུ༷་ཆེ༷་བ་འབྱུང༷་སྟེ༷། མ་རིག་པ་འག༷གས་པས་འདུ་བྱེད་འགགས་པ་ནས་སྐྱེ་བ་འགགས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ལ། སྐྱེ༷་བ༷་འགགས༷་པས༷་མྱ་ངན་སོགས་སྡུག་བསྔལ་འདི༷་ཀུན༷་འག༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྟེན༷་ཅིང༷་འབྲེལ༷་བར༷་འབྱུང༷་བ་འདི༷་ནི་རྒྱལ༷་བ༷་ཡི༷། གསུང༷་གི༷་མཛོད༷་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དངོས་
8-5-27b
པོ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི༷་ནང་ན་གཅེས༷་པའི༷་དོན་ཟབ༷་མོ༷་ནོར་བུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ༷། གང༷་གིས༷་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་འདི༷་ནི༷་ཡ༷ང་དག༷་པར་མཐོང་བ༷་དེས༷། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་སང༷ས་རྒྱས༷་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་རིག༷་པ༷་རྣམ༷་པ་མཆོག༷་གི་བདག་ཉིད་མཐོ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །
说修道
གཉིས་པ་བསྒོམ་ལམ་ལ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བཤད་པ། དེ་ལམ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་པ། ལམ་དེ་ཡི་གཙོ་བོ་བདེན་བཞི་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་གདམས་པ་གསུམ། དང་པོ། སྔར་མཐོང་ལམ་དུ་རྟོགས་ཟིན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡང༷་དག༷་པའི་ལྟ་བ༷་དང༷་དེ་བཞིན་དུ་ལོག་འཚོ་སྤང་བའི་འཚོ༷་བ་དང༷་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་རྩོལ༷་བ༷་དང༷་། བརྗེད་པ་མེད་པའི་དྲ༷ན་པ་དང༷་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང༷་འཛི༷ན་དང་རྟོགས་དོན་གཞན་ལ་འདོམས་པའི་ངག༷་དང༷་འཕགས་པས་སྲོག་གཅོད་སྤང་བ་སོགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལ༷ས་ཀྱི་མཐ༷འ་དང༷་། ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་ངག་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཡ༷ང་དག༷་པའི་རྟོག༷་པ་ཉི༷ད་བཅས་འཕ༷གས་པའི་ལ༷མ་གྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་བརྒྱ༷ད་དེ། འདིས་སྤང་བྱ་སྤངས་ཤིང་རྣམ་གྲོལ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་འཕགས་པའི་ལམ་དང་དེ་ལས་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་། རྟོག་པ་ནི་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་
8-5-28a
པ་དང་། ངག་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་མ་གསུམ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་ཡན་ལག་ཞེས་བྱ། འདི༷་བརྒྱད་པོ་ནི༷་ཞི༷་བ༷ར་ཏེ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བགྱི༷་བའི་སླ༷ད་དུ་བསྒོམ༷་པར༷་བགྱིའོ༷། །གཉིས་པ། སྐྱེ༷་བ་འདི༷་ནི་སྡུག༷་བསྔལ༷་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ཞིང་སྲིད་ཀུན་པ་ལ་སྲེ༷ད་པ༷་ཞེས༷་བགྱི༷་བ༷། དེ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ་དེ༷་ཡི༷་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ཀུན་འབྱུང༷་ཡིན་ལ་དེ་ནི་རྒྱ༷་ཆེ༷ན་ཏེ༷་ཞེས་སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འབྱུང་བའོ། །སྡུག་ཀུན་འདི༷་གཉིས་པོ་གཏན་དུ་འགོ༷ག་པ༷་ནི༷་ཐར༷་པ༷་ལ༷གས་ཏེ༷་ཐར་པ་དེ༷་ཉིད། འཐོབ༷་པར་བགྱིད༷་པའི་ལམ་ནི་འཕག༷ས་ལམ༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་དེ༷་བརྒྱ༷ད་པོ་ལག༷ས་སོ། །གསུམ་པ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ལྟ༷ར་འཕ༷གས་པ༷འི་བདེ༷ན་པ༷་བཞི༷་པོ༷་དག༷་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། མཐོང༷་བ༷ར་བགྱི༷་བའི་སླ༷ད་དུ་རྟག༷་ཏུ༷་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན༷་པ༷ར་བགྱིའོ༷། །
实践彼等安乐
གསུམ་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ་དབུགས་དབྱུང་བ་ལ། རྟེན་དམན་ཡང་འགྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དབུགས་དབྱུང་བ། ཉམས་ལེན་ཉུང་ངུར་དྲིལ་བའི་སྒོ་ནས་དབྱུགས་དབྱུང་བ། དེ་ལས་ནུས་ཚད་ཉམས་སུ་བླང་ཆོག་པའི་དབུགས་དབྱུང་བ་གསུམ། དང་པོ། བདག་ཁྱིམ་པས་འཕགས་
8-5-28b
པའི་བདེན་པ་མཐོང་མི་ནུས་སྙམ་ན། པ༷ང་ན༷་དཔ༷ལ་གན༷ས་ཞེས་བུ་དང་ཆུང་མ་ནོར་དབྱིག་སོགས་མ་སྤང་བར་མདུན་ན་གནས་བཞིན་དུ་ཁྱིམ༷་པ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཀྱང༷་། བླང་དོར་ཤེས༷་པ༷ས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པའི་ཆུ༷་བོ༷་ལ༷ས་བརྒ༷ལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མིན་ནོ། །ག༷ང་སུ་དག༷་དམ་པའི་གོ་འཕང་གི་ཆོས༷་མངོ༷ན་དུ་བགྱིས༷་པ༷་རྒྱལ་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆེན་པོ་དེ༷་དག༷་ཀྱང༷་། ཇི་ཞིག་ན་ཆར་བཞིན་དུ་གནམ༷་ལ༷ས་བ༷བས་པ༷་མ༷་ལག༷ས་ལོ༷་ཏོག༷་བཞིན༷་དུ། ས༷་རུམ༷་ནས༷་འཐོ༷ན་པ་མ༷་ལ༷གས་ཏེ་འཕགས་པ་དེ༷་དག༷་ཀྱང་སྔོ༷ན་གྱི་དུས། ཉོ༷ན་མོང༷ས་ལ་རག༷་ལ༷ས་པའམ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སོ༷་སོ༷འི་སྐྱེ༷་བོར༷་པས༷་ཏེ་སོ་སྐྱེར་ངེས་ལ། དེས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལམ་བསྒོམ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་དེ་ཀུན་གྲོལ་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡོད་དེ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། གཞན་གྱིས་བསྙེང༷ས་པ་དང༷་བྲལ༷་བ་ཞེས་ཕས་རྒོལ་གྱིས་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ལ༷་མ༷ང་དུ༷་གསོ༷ལ་ཅི༷་འཚ༷ལ་ཏེ་ཅི་ཞིག་དགོས། ཕ༷ན་པའི༷་གདམ༷ས་ངག༷་དོན༷་གྱི་སྙིང་པོ༷་ནི་འདི༷་ལ༷གས་ཏེ༷། ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་ཐུག༷ས་དུ༷ལ་བར་མཛོ༷ད་ཅི༷ག་བཅོ༷མ་ལྡན༷་འདས་ཀྱིས༷་ཀྱང་། སེ༷མས་ནི༷་ཆོས༷་ཀྱི༷་རྩ༷་བ༷་ལ༷གས་པ༷ར་གསུང༷ས་ཏེ། སེམས་དུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་
8-5-29a
སྟེ། སེམས་དུལ་བས་ནི་བདེ་བར་འདྲེན། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཁྱོ༷ད་ལ༷་གོང་དུ་དེ༷་སྐ༷ད་གད༷མས་པ༷་གང༷་ལ༷གས་པ་དེ༷་བ༷ས་པར༷་ཏེ་མཐའ་དག་ཁྱིམ་སྤང་པ་དགེ༷་སློང༷་གིས༷་ཀྱང༷་བགྱི༷་བར༷་དཀའ༷་ན། རྒྱལ་སྲིད་ལ་གཡེང་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་འོན་ཀྱང་ནུས་ཚོད་བྱས་ཏེ་འདི༷་ལ༷ས་གང༷་ཞིག༷་སྤྱོ༷ད་པའི༷་ངོ༷་བོ༷་དེ༷འི༷། ཡོན༷་ཏན༷་བསྟེན༷་པ༷ས་སྐུ་ཚེ༷་དོན༷་ཡོ༷ད་པར་མཛོད༷་ཅིག །
译竟后义
གསུམ་པ་ཐ་མར་དགེ་བ་མཇུག་གི་དོན་ལ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་བསྔོ་བའི་ཚུལ་ལ་གདམས་པ་དང་། གོང་གི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བསྔོ་བ། དེའི་འབྲས་བུ་གཉིས། དང་པོ། གཞན་སྐྱེ་འཕགས་ཀུན༷་གྱི༷་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ༷་བ༷་ཀུན༷་ལ༷་རྗེས་སུ་ཡི༷་རང༷་བར་བྱ་ཞིང༷་། ཉི༷ད་ཀུན་ཀྱིས༷་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལེག༷ས་པར༷་སྤྱོ༷ད་པ༷་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་པོ་ཡང༷་། གཞན་དོན་དུ་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་གོ་འཕང་ཉི༷ད་ཐོབ༷་པར་བགྱི༷་བའི་སླ༷ད་དུ་ཡོ༷ངས་སུ་བསྔོས༷་ནས༷་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་བླ་ན་མེད་པས་ཀུན་ཏུ་དོན་ཡོད་པར་མཛོད་ཅིག །གཉིས་པ་ལ། གནས་སྐབས་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཉིས། དང་པོ། དེ༷་ལྟར་འཁོར་གསུམ་ཡང་
8-5-29b
དག་གིས་དགེ་བ་བསྔོས་ནས༷་དགེ༷་བའི༷་ཕུང༷་པོ༷་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི༷་ཡི༷ས་ཁྱོ༷ད། ལམ་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེ༷་བ༷་དཔག༷་ཏུ༷་མེ༷ད་པར༷་ལྷ༷་དང་མི༷་ཡི༷། འཇིག༷་རྟེན༷་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་ཀུན༷་གྱི༷་ལམ་བསྒོམ་པའི་རྣལ༷་འབྱོར༷་ཉིད་མི་ཡི་དབ༷ང་པོས་མངོན་དུ་མཛ༷ད་ནས༷་ཀྱང་། ལམ་སློབ་པའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་འཕ༷གས་པ༷་སྤྱན་ར༷ས་གཟི༷གས་དབ༷ང་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས། འགྲོ༷་བ༷་ཉམ༷་ཐག༷་མང༷་པོ༷་མཐའ་ཡས་པ་རྗེས༷་སུ་བཟུང༷་སྟེ༷། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁྲུང༷ས་ནས༷་འགྲོ་བའི་ན་བ༷་དང་རྒ༷་བ་དང་འདོ༷ད་ཆག༷ས་དང་ཞེ༷་སྡང༷་སོགས་ཉེས་པའི་སྐྱོན་རྣམ༷ས་བས༷ལ་བར་མཛད་ཏེ༷་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། མཐར་ཕྱིན་མི་སློབ་པའི་དུས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་ཞི༷ང་དུ༷་དཔེར་ན་བཅོ༷མ་ལྡན༷་འདས༷། འོ༷ད་དཔ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པ་དང༷་འདྲ༷་བ༷ར་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི༷། མགོ༷ན་པོ༷་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་གནས་ནས་སྐུ༷་ཚེ༷་དཔག༷་ཏུ༷་མེ༷ད་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ་གོང་གི་ལམ་འབྲས་བུའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་གདམས་པ་ནི། ཤེས༷་རབ༷་དང་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་གཏོང༷་བ་ལས་འབྱུང༷་བའི་གྲག༷ས་པ་ཆེ༷ན་པོ་ཉེས་པའི་དྲི༷་མ༷་མེ༷ད་པ་ཡིས། ལྷ༷་ཡུལ༷་ན༷མ་མཁ༷འ་དང༷་ནི༷་ས༷་སྟེང༷་མིའི་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའམ་རྒྱས༷་པར་མཛ༷ད་ནས༷། ས༷་ལ༷་
8-5-30a
གནས་པའི་མི༷་དང༷་མཐོ༷་རིས༷་ཀྱི་ལྷ༷་རྣམས་ནི༷་ལྷའི་ན༷་ཆུང༷་མཆོག༷་བསྟེན་ནས། ལུས་སེམས་བདེ༷་དག༷ས་རབ་ཏུ་དགའ༷་བ༷་རྣམས་ཆགས་པ་ལས་སེམས་ངེས་པར༷་ར༷བ་ཏུ༷་ཞི༷་བར་མཛ༷ད་དེ༷། ཉོ༷ན་མོང༷ས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ༷་ཐག༷་པའི་སེམ༷ས་ཅ༷ན་ཚོག༷ས་ཀྱི༷་འཇིག༷་པ་དང་སྐྱེ༷་བ་དང༷་། འཆི༷་བ༷་རྣམས་ཞི༷་བར་མཛ༷ད་པ་རྒྱལ༷་བའི༷་དབ༷ང་པོ༷་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་དཔེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ཉི༷ད་གཞན་དོན་དུ་བརྙེས༷་ནས༷། རང་དོན་ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཇིག༷་རྟེན༷་ཀུན་རྟོག་གི་ཡུལ་ལས་འད༷ས་པའི་སྐྱེ་སོགས་ཀྱི་མིང༷་ཙ༷མ་ཡང་ཞི༷་ལ༷་འཆི་སོགས་ཀྱི་གནོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པས་མི༷་བསྙེང༷ས་པ༷། རྒ་བའི་གནོད་པ་མེད་པས་མི༷་བགྲེས༷་ཤིང་ནད་སོགས་ཀུན་གྱི་ནོང༷ས་པ༷་མི༷་མང༷འི་གོ༷་འཕ༷ང་མཆོག་བརྙེས༷་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག་ཅེས་གདམས་པའོ། །
竟义
བཞི་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་མཛད་བྱང་དང་། འགྱུར་བྱང་གཉིས། དང་པོ། བཤེ༷ས་པའི༷་སྤྲིང༷་ཡིག༷་སློབ༷་དཔོ༷ན་འཕག༷ས་པ༷་ཀླུ༷་སྒྲུབ༷་ཀྱིས༷་མཛ༷འ་བོ༷་རྒྱལ་པོ༷་བདེ༷་སྤྱོད་ལ༷་བསྐུར་པ༷་རྫོག༷ས་སོ༷། །གཉིས་པ། རྒྱ༷་གར༷་གྱི༷་མཁ༷ན་པོ༷་ས༷རྦ༷་ཛྙཱ༷་དེ༷་ཝ༷་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལྷ་དང་། ཞུ༷་ཆེ༷ན་གྱི༷་ལོ༷་ཙ༷་བ༷་ཆེ༷ན་པོ་བན༷་དེ༷་ཀ་བ་དཔ༷ལ་བརྩེག༷ས་ཀྱིས༷་
8-5-30b
བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་བསྒྱུར༷་ཅིང༷་ཞུས༷་ཏེ༷་གཏན༷་ལ༷་ཕ༷བ་པ༷འོ༷། །ས་བཅད་ཀྱི་མཇུག་གི་མཛད་བྱང་ནི། ཀུན་གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྙིང་དབུས་སུ། །མཚུངས་མེད་ཞི་བའི་རོ་མཆོག་རབ་མྱོང་བ། །སྲིད་པའི་རིམས་ནད་སེལ་བའི་བདུད་རྩི་ཆེ། །འཕགས་མཆོག་མགུལ་གྱི་བུམ་པ་ལས་ཐོན་པ། །འདི་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཤེས་རྒྱུད་ལ། །རྣམ་དཀར་དགེ་བའི་ས་བོན་འཇོག་སླད་དུ། །འདི་ལ་བསྡུས་དོན་རང་བློས་གསར་བཀོད་པ། །འདི་ཡི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་བསྔོ། །ཞེས་པའང་བསླབ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དམ་པ་འགའ་ལ་བཤད་པ་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་མ་ཏི་བི་མ་ལས་སྤེལ་བ་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། །སླར་སྨྲས་པ། ཟབ་ཡངས་མཁྱེན་སྤྲིན་བརྩེ་བའི་འབྲུག་སྒྲ་ཅན། །ནུས་མཐུའི་ཆར་གྱིས་ས་གསུམ་དགའ་བསྐྱེད་པའི། །ཐུབ་གསུང་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆུ་ཀླུང་འབུམ། །གཅིག་ཏུ་བསྐྱིལ་མཁས་དཔལ་ལྡན་ཀླུའི་དབང་པོའི། །ལེགས་བཤད་ངོ་མཚར་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་ཚལ། །འཇམ་མགོན་བླ་མའི་རྣམ་དཔྱོད་ཉི་གཞོན་གྱིས། །གསར་དུ་བཞད་པའི་མཆན་འགྲེལ་པད་དཀར་ཕྲེང་། །
8-5-31a
བློ་གསལ་རྐང་དྲུག་དགའ་བའི་གསོས་སུ་འབུལ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རབ་དགེ་དྲི་མེད་ཀྱིས། །འགྲོ་ཀུན་ཡང་དག་ལྟ་བའི་མིག་རྙེད་ནས། །བདེན་བཞིའི་འཇུག་ལྡོག་གྲུ་ཡིས་སྲིང་མཚོ་ལས། །རབ་བརྒལ་རྣམ་གྲོལ་རིན་གླིང་ངལ་འཚོར་ཤོག །ཕན་བདེའི་གཞིར་གྱུར་ཐུབ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ། །སྲིད་མཐའི་བར་དུ་མི་ཉམས་རྟག་གནས་ཤིང་། །དེར་འཛིན་ཞབས་བརྟན་བཤད་སྒྲུབ་མངའ་ཐང་རྒྱས། །དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས་འཕེལ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་གངས་ཁྲོད་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ས་བཅད་དང་རྩ་བའི་ཕྱག་མཆན་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་ཀུ་སཱ་ལི་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞེ་ཆེན་ཡང་དབེན་བདེ་མཆོག་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་དུ་ཞལ་བཤུས་བགྱིས་པ་དགེ། །། ༈ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀླུ་ཡི་དབང་པོས་ལེགས་གསུང་གཞུང་། །གཏམ་བཟང་བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་མཆན་འགྲེལ་གང་། །མི་ཕམ་ཆོས་རྗེའི་ལེགས་བཤད་པད་དཀར་ཕྲེང་། །སྒོམ་སྡེ་ནང་ཆེན་ཚོང་དཔོན་ཨོ་རྒྱན་གྱིས། །སྒྱུ་མའི་ནོར་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་པའི་བློས། །སྤར་གྱི་ཡོན་སྦྱར་དགེ་བས་ཡིད་ཅན་ཀུན། །གནས་སྐབས་རྒུད་པའི་མུན་སྟུག་དྲུང་ཕྱུངས་ཏེ། །མཐར་ཐུག་རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་ཤོག ། ཤུ་བྷཾ།། །།

